Keniaanse boer profiteert van aardappelopslag

Door opslag van aardappelen kunnen kleine boeren in Oost-Afrika hun inkomen fors verbeteren. Dat zegt Remko Kruithof van Hanse Staalbouw op basis van ervaringen in Kenia. Het bedrijf heeft in Eldoret (Uasin Gishu County) een kleine opslagloods gebouwd, in samenwerking met een coöperatie van lokale aardappeltelers. De bouw is medegefinancierd uit de DHI-regeling

Sorteren aardappelen voor bewaring

De bouw van de loods in Kenia – officieel Hanse Storage Solution geheten – is een weldoordacht experiment van Hanse Staalbouw uit het Zeeuwse Nieuwerkerk. Het bedrijf hoopt binnen vijf jaar zo’n vijftig opslagsystemen te bouwen in Oost-Afrika. Het bedrijf is ook betrokken bij de ontwikkeling van een potatocenter in het zuiden van Tanzania (zie kader).

Actief in agrarische sector

Hanse Staalbouw is een staalbouwbedrijf en onder meer in actief in de agrarische sector. Zo ontwikkelt en bouwt het bedrijf opslagloodsen voor akkerbouwers en groentetelers met een capaciteit die kan oplopen tot 5.000 ton. Verreweg de meeste klanten zijn werkzaam binnen een straal van honderd kilometer van Nieuwerkerk.

Het bedrijf wil zijn afzetmarkt vergroten en graag meer opdrachten uitvoeren in het buitenland, zegt Remko Kruithof van Hanse Staalbouw. “Ons initiatief in Kenia heeft ook een andere achtergrond. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is onderdeel van onze missie. Wij hebben decennialange ervaring met de ontwikkeling opslagsystemen voor landbouwproducten in Nederland. Wij willen onze kennis graag ter beschikking stellen van kleine boeren in arme landen.”

Remko Kruithof

Remko Kruithof

Demonstratieproject

Kruithof is calculator bij het bedrijf en tegelijkertijd samen met zijn collega Wim van der Slik initiatiefnemer en trekker van het demonstratieproject in Kenia. “De verbouw van aardappelen is in opkomst in Oost-Afrika. Bodem en klimaat zijn uitstekend voor deze teelt. Boeren zijn afhankelijk van het regenseizoen; zij poten en oogsten gelijktijdig. Omdat zij geen opslag hebben, verkopen zij hun aardappelen direct na de oogst aan handelaren. Omdat iedereen dat doet, zijn de opbrengstprijzen erg laag.”

Als boeren de mogelijkheid hebben om hun aardappelen een tijd op te slaan, verbetert hun onderhandelingspositie. Door de aardappelen te verkopen op een moment dat er meer vraag is, kunnen zijn een hogere prijs vragen. “Dat is precies de reden waarom wij een eenvoudig opslagsysteem hebben ontwikkeld, onze Hanse Storage Solution.”

Lowtech en goedkoop

Het opslagsysteem met een capaciteit van 50 ton is eenvoudig, lowtech en goedkoop in aanschaf en gebruik. De loods is van staal en goed geïsoleerd. Een elektriciteitsaansluiting is niet nodig. De bedoeling is dat de deuren ’s nachts worden opengezet waardoor koele lucht het systeem binnenstroomt. Voor zonsopkomst worden de deuren gesloten. Door de uitstekende isolatie van de wanden loopt de temperatuur gedurende de dag nauwelijks op. Deze simpele vorm van ventilatie voorkomt ook CO2-ophoping. De kwaliteit van de aardappelen blijft hierdoor gelijk en dat maandenlang.

“Dit opslagsysteem sluit naadloos aan bij de agrarische productieomstandigheden in landen als Kenia, Uganda en Tanzania”, zegt Kruithof. “In principe kunnen we daar ook loodsen bouwen met een capaciteit van 2.000 ton. Maar dat sluit niet aan bij de opbrengsten van de boeren daar. Ze zouden dan uren moeten reizen.”

Opslagloods

Eerste ervaringen zijn positief

De eerste opslag is in december 2016 in Kenia gebouwd. De leden van de lokale coöperatie van aardappeltelers maken hier actief gebruik van. Kruithof: “Zij hebben nu hun eerste ervaringen met opslag opgedaan. Hun opbrengstprijs is verviervoudigd in vergelijking met de situatie van voorheen, toen zij hun aardappelen direct na de oogst verkochten.”

De bouw en ingebruikname van het opslagsysteem heeft veel publiciteit opgeleverd. “Ik krijg mailtjes uit Tanzania, Uganda en Burundi, en zelfs uit Senegal en India. De belangstelling is groot. En dat is ook wel begrijpelijk, want de investeringskosten zijn binnen drie jaar terugverdiend.”

Contacten met NGO’s en Wereldbank

Hanse Staalbouw hoopt komende vijf jaar zo’n vijftig soortgelijke opslagsystemen te kunnen bouwen. Het bedrijf biedt afnemers ook een training aan op het gebied van aardappelteelt, van pootgoed tot landbewerking en opslag.

Inmiddels heeft Kruithof contacten met NGO’s en ook met de Wereldbank. “Alhoewel ons systeem ook privaat gefinancierd kan worden, bijvoorbeeld door een grote teler, zal in de meeste gevallen financiële steun van externe partijen noodzakelijk zijn.”

Een groep Nederlandse bedrijven waaronder Hanse Staalbouw is actief betrokken bij de bouw van het PotatoCenter in het Tanziaanse Mbeya. Naast het Zeeuwse staalbouwbedrijf zijn Agrico, HZPC, Europlant, Meijer, Grimme en Koppert & Bayer participant van het educatie- en onderzoekscentrum.

December 2017