De Franse milieuregelgeving scherpt aan. Vanaf 1 juli 2026 trad in Frankrijk de nieuwe verplichting voor de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (REP) voor professionele verpakkingen definitief in werking. Deze wetgeving heeft directe gevolgen voor Nederlandse sierteeltbedrijven die naar de Franse zakelijke markt exporteren, evenals voor beleidsmakers die toezien op internationale handelsstromen en duurzaamheid.
Beeld: Pexels_Gary Barnes
Context
Voor de sierteelt (bloemen, planten en boomkwekerijproducten) heeft de nieuwe golf aan wetgeving — en specifiek de overgang naar de Europese PPWR (per augustus 2026) en de Franse AGEC-wet —operationele gevolgen. Ketenpartijen zoals Royal FloraHolland en brancheorganisaties zijn hier al volop mee bezig.
Producenten, importeurs en groothandelaren moeten aan strikte nieuwe verplichtingen voldoen met betrekking tot de verpakkingen en logistieke middelen die zij in Frankrijk in de handel brengen, zoals rolls (Deense karren), potten en boxen.
Achtergrond en wetgevend kader in Frankrijk
De regelgeving in Frankrijk komt voort uit de Franse wet AGEC (loi anti-gaspillage pour une économie circulaire), de wet tegen verspilling voor een circulaire economie. Deze wet verplicht alle bedrijven (ook buiten de sierteelt) die producten op de markt brengen om de verantwoordelijkheid te dragen voor de volledige levenscyclus en het einde van de levensduur van hun verpakkingen. Dit gebeurt op basis van het principe 'de vervuiler betaalt' en omvat de inzameling, sortering, recycling en het hergebruik van materialen.
Waar deze verplichting om financieel bij te dragen aan de verwerking van verpakkingen (inzameling, sortering en recycling) voorheen beperkt was tot consumentenverpakkingen (emballages ménagers), is deze sinds 1 januari 2026 uitgebreid naar de business-to-business (B2B) markt. Dit heeft geleid tot de invoering van de specifieke REP-regeling voor professionele verpakkingen (REP EPRO, decreet nr. 2025-1081 van 17 november 2025).
Hoewel het kader begin 2026 is ingegaan, bepaalde het ministerieel besluit (arrêté) van 2 december 2025 dat de feitelijke start en de bijbehorende bijdragen in Frankrijk ingaan op 1 juli 2026, zonder terugwerkende kracht over het eerste halfjaar van 2026.
Samenloop met de Europese Verpakkingsverordening (PPWR)
Beleidsmakers en sierteeltbedrijven moeten er rekening mee houden dat de Franse REP EPRO regeling parallel loopt aan èn verder gaat dan de nieuwe Europese regelgeving, de PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation - Verordening EU 2025/40).
Waar de PPWR de eisen voor het ontwerp en de recyclebaarheid van verpakking op Europees niveau harmoniseert, richt de Franse regeling zich op de organisatie en financiering van de afvalfase op nationaal niveau.
Vanaf 12 augustus 2026 gaan de eerste verplichtingen van de PPWR in:
- Een verplichte EU-conformiteitsverklaring voor elk type verpakking dat op de markt wordt gebracht.
- Een verbod op specifieke verpakkingsformaten (zoals mini-verpakkingen).
- Een strikte limiet van maximaal 40% loze ruimte in e-commerce verpakkingen (inclusief opvulmateriaal).
Vanaf de tweede helft van 2026 moeten Nederlandse sierteeltbedrijven in Frankrijk zich dus houden aan de voorschriften voor het technisch ontwerp van verpakkingen volgens de Europese PPWR-eisen én moeten ze zich financieel registreren en een afdracht doen volgens de Franse REP EPRO-wetgeving.
Wie verpakte sierteeltproducten op de Franse markt brengt, is verantwoordelijk voor de afvalfase.
Wat zijn de nieuwe verplichtingen?
Bedrijven die professionele verpakkingen op de Franse markt brengen, moeten zich conformeren aan de Franse wet. Enkele bedrijven kiezen voor een individueel systeem om hun verplichtingen na te komen, maar voor de overgrote meerderheid van de bedrijven is het de hoogste prioriteit om zich snel aan te sluiten bij een erkende sectororganisatie (éco-organisme) voor professionele verpakkingen en een lidmaatschapscontract te ondertekenen.
In ruil voor financiële bijdragen (de zogenaamde écocontributions) neemt deze sectororganisatie de taak op zich om de wettelijke nationale doelstellingen voor inzameling, recycling en hergebruik te behalen.
Beeld: Pexels_Gustavo Fring
Organisaties die sierteeltbedrijven kunnen helpen
Bedrijven hoeven deze transitie niet alleen te maken. Er zijn verschillende instanties en marktpartijen die ondersteuning bieden:
Erkende Franse sectororganisaties (éco-organismes): Sinds 5 juni 2026 zijn er drie partijen officieel erkend door de Franse overheid voor de professionele verpakkingsstroom:
- Twiice: Biedt uitgebreide begeleiding. Zij helpen met waardestroom diagnoses, beslisbomen om de exacte verantwoordelijke binnen de keten aan te wijzen, en codificatiesystemen om aangiftes te vereenvoudigen. Voor afvalbezitters stellen zij vanaf 2026 financiële 'boosters' beschikbaar om sortering aan de bron te verbeteren en te investeren in sorteerapparatuur. Ook ondersteunen zij projecten rondom eco-ontwerp en het hergebruik van plastic.
- Citeo Pro: een dochteronderneming van de CITEO-groep, is een milieuorganisatie die zich volledig richt op de sector van de professionele verpakkingen. Ondersteunt de spelers in de sector bij het verminderen van de milieu-impact van hun verpakkingen via drie pijlers: vermindering, hergebruik en recycling.
- Léko Pro: een door de Franse overheid erkende milieuorganisatie voor de uitvoering van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (REP). Zij dragen bij aan de financiering en coördinatie van maatregelen op het gebied van preventie, inzameling, hergebruik, sortering en recycling van verpakkingen die in professionele activiteiten worden gebruikt.
- De meest actuele en officiële lijst van erkende organisaties is steeds te raadplegen via de website van de Franse overheidsdienst Ademe, het agentschap voor de ecologische transitie.
Sancties bij non-conformiteit
Hoewel er bij de opstart een tolerantie- en begeleidingsfase is voorzien, kunnen de sancties bij het niet voldoen aan de verplichtingen op termijn zwaar uitvallen. Deze variëren van administratieve boetes van duizenden euro's per overtreding (eventueel aangevuld met dwangsommen per dag) tot, in het ernstigste geval, een totaalverbod om de niet-conforme producten op de Franse markt aan te bieden. Voor marktplaatsen (marketplaces) geldt bovendien dat zij de IDU-nummers van externe verkopers moeten controleren; bij gebrek hieraan kunnen zij aansprakelijk worden gesteld of de verkoper weigeren/schorsen.
Wie is de 'metteur en marché' (degene die op de markt brengt)?
De wettelijke verplichting rust altijd op de 'metteur en marché': de partij die een verpakt product als eerste op de Franse markt introduceert. Voor de sierteeltsector betekent dit dat de volgende partijen direct impact ondervinden:
- Kwekers en producenten (die rechtstreeks aan Franse B2B-klanten leveren).
- Importeurs en groothandelaren.
- Distributeurs die verpakte planten of bloemen leveren aan Franse professionals.
Omdat de verantwoordelijkheid in de handelsketen complex kan zijn, heeft de sectororganisatie Twiice een beslisboom opgesteld. Het is cruciaal om te weten dat er geen drempelwaarde bestaat: de regeling is van toepassing vanaf de allereerste eenheid die op de markt wordt gebracht.
Welke verpakkingen vallen onder de regeling?
In principe vallen alle verpakkingen van producten die aan een zakelijke eindklant in Frankrijk worden verkocht onder de REP EPRO, ongeacht het materiaal of de inhoud. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verpakkingen die standaard als consumentenverpakking worden gezien en verpakkingen die standaard professioneel zijn.
Voor grensgevallen (verpakkingen die zowel professioneel als door consumenten gebruikt kunnen worden) hanteert de wet specifieke criteria op basis van volume, massa of hoeveelheid. Voor de sierteelt en tuinsector geldt dat een plantenpot als consumentenverpakking wordt gezien bij een inhoud van minder dan of gelijk aan 10 liter, en als professionele verpakking zodra de inhoud groter is dan 10 liter.
Beeld: Pexels_K
De grijze zone
Voor de sierteelt is de definitie van een 'verpakking' cruciaal, met name als het gaat om plastic potten:
- Wel onder de regeling: Een pot of verpakking die samen met de plant wordt verkocht aan de zakelijke eindklant (bijvoorbeeld een Franse hovenier, tuincentrum of bloemist).
- Niet onder de regeling: Potten die puur functioneren als hulpmiddel bij de productie (kweekpot)
Als Kweker A bijvoorbeeld een jong plantje in een plastic pot verkoopt aan Kweker B, en Kweker B verpot de plant daarna in een definitieve container, dan wordt de eerste pot gezien als productiehulpmiddel. Deze valt buiten de REP-heffing.
Concretisering aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de sierteelt
Hieronder geven we ter illustratie een aantal voorbeelden over de toepassing van de regels in de praktijk. Het is verstandig om de eigen situatie altijd goed te checken op specifieke eisen.
- Plantenpotten: Een plastic pot die samen met de plant aan een professionele eindklant in Frankrijk wordt verkocht, valt onder de regeling (indien > 10 liter is het professioneel, daaronder consumentenverpakking). Een pot die uitsluitend tijdens de productiefase in de kwekerij wordt gebruikt (bijvoorbeeld het stekpotje waaruit de plant wordt verpot naar een grotere container), valt niet onder de regeling.
- Rechtstreekse export vanuit Nederland: Als een Franse of Nederlandse groothandelaar een potplant vanuit Nederland naar Frankrijk transporteert om deze aan een Franse distributeur te verkopen, wordt degene die de eerste Franse factuur uitschrijft beschouwd als de 'metteur en marché'. Deze is verantwoordelijk voor alle bijbehorende verpakkingen: de pot, de folie, de tray (plaat) en de pallet.
- Folie en verpakkingsmateriaal: Een rol krimpfolie is op zichzelf nog geen verpakking; dit wordt het pas op het moment van gebruik. Daarom is niet de fabrikant van de folie de 'metteur en marché', maar de eindgebruiker (bijvoorbeeld de sierteeltkweker of het exportbedrijf die de Deense kar of pallet met planten omwikkelt met folie).
- Houten boxen en meubels: Als houten boxen kant-en-klaar in Frankrijk worden gekocht, ligt de verantwoordelijkheid bij de leverancier. Worden de onderdelen los ingekocht om in de eigen kwekerij boxen op maat te timmeren, dan wordt de kwekerij gezien als de 'metteur en marché'.
- Deense karren (rolls), hoezen en trays: Dit zijn typische transportverpakkingen. De fabrikant of de importeur is hiervoor verantwoordelijk. Indien ze gepersonaliseerd zijn, ligt de verantwoordelijkheid bij het bedrijf dat de verpakking onder eigen merk laat maken.
- Winkeldisplays (PLV): Presentatieracks en reclamematerialen die in winkels of tuincentra worden gebruikt (Publicité sur le lieu de vente), worden automatisch als professionele verpakkingen geclassificeerd.
Beeld: Pexels_Ann H
Hoe is de hoogte van de zogenaamde écocontribution opgebouwd?
De exacte hoogte van de bijdrage verschilt per sectororganisatie en hangt af van het gebruikte materiaal en de toepassing. De regeling stimuleert duurzaamheid en hergebruik sterk door middel van financiële voordelen:
- Korting (abattement): Er geldt een gereduceerd tarief (tot wel 50%) voor nieuwe verpakkingen die aantoonbaar hergebruikbaar zijn ontworpen. Dit is gebaseerd op technische criteria (zoals repareerbaarheid en rotatiemogelijkheden) conform de Europese PPWR-wetgeving. Dit geldt bijvoorbeeld voor transporttrays, ook al worden deze in de praktijk door logistieke uitdagingen nog weinig ingezameld.
- Vrijstelling (exonération): Volledige vrijstelling van de bijdrage is enkel mogelijk als de verpakking daadwerkelijk en aantoonbaar in een rotatiesysteem wordt hergebruikt.
Bij een eventuele controle door de Franse inspectiedienst DGPR (Direction générale de la prévention des risques) moet het bedrijf via documenten (zoals inkoopfacturen versus verkoopvoorraden) kunnen bewijzen dat een pot uitsluitend intern is gebruikt, of aantonen dat een verpakking daadwerkelijk hergebruikt wordt. De bijdragen dekken niet alleen de kosten voor inzameling en recycling, maar ook de kosten voor administratie, traceerbaarheid, R&D, eco-ontwerp en communicatie.
Summary van de actiepunten voor de sierteelt
- Administratie op orde: Zorg dat per augustus 2026 van elke hoes, tray of folie de materiaalspecificaties bekend zijn voor de Europese conformiteitsverklaring.
- Franse markt-check: Exporteer je naar Frankrijk? Zorg dat je bent aangesloten bij de juiste Franse eco-organisatie, aangezien de regels streng gehandhaafd kunnen worden.