Landbouwsamenwerking Nederland-India: inzet op tuinbouw, zaadinnovatie en voedselveiligheid

Voordat Marion in India aan de slag ging, was zij LVVN-raad in Iran en Irak. Daarvoor werkte ze bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, onder meer als themadeskundige in Den Haag en als plaatsvervangend ambassadeur op de Nederlandse ambassade in Congo. ‘In het begin van mijn loopbaan werkte ik bij verschillende ngo’s zoals CARE en Save the Children, en bij een Frans consultancybureau en bij het IAC wat nu onderdeel is van Wageningen University & Research,’ vertelt ze.

Regionale spreiding LAN team

Vanuit New Delhi geeft Marion leiding aan een LAN team dat verspreid over India opereert. ‘In Delhi werk ik samen met landbouwadviseur Sritanu Chatterjee en beleidsondersteuner Rima Rai. Daarnaast maken Prasad Parte, landbouwadviseur bij het Nederlandse consulaat-generaal in Mumbai, en Surya Kiran Vaddadi, landbouwadviseur bij het Nederlandse consulaat-generaal in Bengaluru, deel uit van het team. Surya richt zich vanuit Bengaluru op de zuidelijke staten Karnataka, Andhra Pradesh, Kerala en Telangana. Prasad werkt vanuit Mumbai aan Maharashtra, Gujarat, Goa en Madhya Pradesh. En vanuit New Delhi worden de noordelijke en oostelijke staten bediend.’

Die spreiding is geen luxe maar noodzaak. ‘India is immers groot en kent veel regionale verschillen. Landbouw is een aangelegenheid van de staten. Zij hebben hun eigen landbouwministeries. De federale overheid daarentegen is weer verantwoordelijk voor bijvoorbeeld handel en markttoegang en voedselverwerking. En in Delhi zitten de EU-delegatie en de landenvertegenwoordigingen.’ 

‘In de meeste regio’s van India werken boeren kleinschalig,’ aldus Marion, ‘met één à twee hectare, vaak gecombineerd met enkele koeien. In sommige regio’s zijn landbouwbedrijven juist grootschalig en geïntegreerd, waarbij de hele keten in één hand ligt.’ Ook de landschappen verschillen sterk. ‘In Kerala domineren bijvoorbeeld koffie- en theelandschappen met een rijke gewasdiversiteit. Elders bepalen rijstvelden of suikerplantages het landschap, en in de noordelijke bergen vind je in een gematigd klimaat fruitbomen.’

Wonen en werken in New Delhi

New Delhi is ook Marions woonplaats, samen met haar man. ‘We hebben een appartement met uitzicht op een klein parkje en hebben onze twee honden bij ons. Met kerst en nieuwjaar zijn onze kinderen langsgekomen en hebben we een tocht naar Kerala gemaakt.’

‘Delhi is een enorme stad, met leuke wijken vol restaurants en culturele activiteiten en vriendelijke inwoners. De stad is eigenlijk heel groen met zijn oude laanbomen en overal parkjes. Het klimaat en de luchtkwaliteit bepalen hier echter sterk het dagelijks leven. Toen we aankwamen, was het weer prachtig, maar daarna volgde een periode van zware luchtvervuiling. Op zulke momenten kun je eigenlijk nauwelijks naar buiten.’

‘Het werken in India bevalt heel goed. Ons LAN werk is veelzijdig en interessant. We reizen veel, want in India is persoonlijk contact en het bezoeken van projecten van groot belang om de relaties op te bouwen om gezamenlijke initiatieven te ondernemen.’

Tuinbouw en zaadverbetering

Een groot thema in India is de tuinbouw. Marion: ‘Die is hier van enorme schaal en strategisch belang. Neem de groentezaad- en pootaardappelsector. Die groeit met 12-15% per jaar, en alle prominente zaadveredelingsbedrijven uit Nederland zijn hier present. In onze samenwerking staan kennisuitwisseling en kwaliteitsverbetering centraal. Hoe ga je om met zaadverbetering, zoals het coaten van zaden? Hoe kunnen klimaatweerbare variëteiten de Indiase markt op komen? Hoe kunnen de fytosanitaire systemen effectief zijn en aansluiten?’

Met steun van SeedNL is het India-Netherlands Seed Secretariat opgezet, waarin overheid en bedrijfsleven samenwerken aan innovatie en marktontwikkeling. ‘Een concept Plan van Aanpak ligt nu klaar en zal binnenkort officieel aangenomen worden. Intussen zijn al enkele onderdelen van dit plan in uitvoering: een studie naar de effecten en lessen van 30 jaar groentezaadveredeling in India, het opzetten van een impactclusterproject zaadverbetering, en de voorbereidingen voor de training van Indiase private zaadbedrijven door Naktuinbouw in april.

De samenwerking op gebied van de zaadsector is onderdeel van de horti-combitrack. Onder deze combitrack vinden ook veel activiteiten op gebied van de bedekte tuinbouw plaats. Marion: ‘Dat gaat enerzijds over marktontwikkeling en het verstevigen van contacten tussen Nederlandse en Indiase bedrijven. Anderzijds draait het om de bijdrage aan voedselzekerheid in India via verbeterde groenteproductie, met aandacht voor duurzaamheid, voedingswaarde en kwaliteit.’

Centers of Excellence

En dan zijn er de zogeheten Centers of Excellence. Marion: ‘De Indiase overheid stimuleert die sterk. Het zijn fysieke overheidscentra door het hele land heen met een stuk land waar demonstraties plaatsvinden en waar soms ook een landbouwopleidingscentrum is. Deze Centers of Excellence laten innovaties zien aan boeren en er zijn trainingsworkshops, bijvoorbeeld in de teelt van aardappelen, fruit, appel- of groenteteelt: technische trainingen, maar ook meer op gebied van markttoegang, bedrijfsmanagement of informatievoorziening.’

‘De Indiase overheid heeft die centra en vraagt Nederland om daar kennis, training en soms ook uitgangsmateriaal in te brengen. Het kan een demonstratiekas uit Nederland zijn, zodat boeren ter plekke getraind kunnen worden en kunnen zien wat mogelijk is, bijvoorbeeld door een expert van PUM of van Van Hall Larenstein. Er zijn nu acht centra operationeel en nog elf zitten in de pijplijn. Er komt ook een Center of Excellence voor de melkveehouderij.’

Regeneratieve landbouw en arbeidsrechten

Een ander thema is biodiversiteit en regeneratieve landbouw. ‘Daar is veel interesse voor in India, zegt Marion. ‘Dat heeft deels te maken met culturele waarden – er is veel waardering voor leven, planten, dieren – maar ook met beleid. Kunstmest is duur en zwaar gesubsidieerd, en overmatig gebruik van kunstmest en pesticiden heeft negatieve effecten op bodem en water. Sommige staten hebben daarom beleid dat gericht is op een beter evenwicht. Het LAN team hoopt dit jaar enkele activiteiten op gebied van bodemgezondheid te organiseren, en volgend jaar deze component uit te bouwen.’

‘Ook haken we aan bij projecten van IDH en Solidaridad die zich richten op de productie in India voor internationale handelsketens van commodity’s zoals katoen, thee en koffie. Zij zetten zich in voor sociaal en ecologisch verantwoorde productie, en betrekken daar de hele keten bij tot en met de opkopende bedrijven in Europa. We stimuleren dat ook andere bedrijven leren van hun ervaringen.’

Voedselveiligheid

Voedselverwerking en voedselveiligheid zijn thema’s die in India in belangstelling groeien. Marion: ‘We proberen de uitvoering van een MoU van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit met de Indiase Food Safety and Standards Authority te bevorderen om onder andere antibioticagebruik terug te dringen. Deze twee instanties beogen kennisuitwisseling en nauwe samenwerking met betrekking tot voedselveiligheid risico’s. Er is ook een impactcluster van drie Nederlandse en een Indiaas bedrijf dat bijdraagt aan reductie van antibiotica en verbetering van voerkwaliteit in de pluimveehouderij. Minder ziekten onder de vogels, minder antibiotica in de voedselproducten. Dat is het idee.’

‘Een mooi voorbeeld van een Nederlands bedrijf dat in de soja-verwerking actief is in India, vind ik het Tempeh Today-project van het Nederlandse familiebedrijf Schouten Europe. In India worden micro-fermentatie-units opgezet, waarin met name vrouwengroepen lokaal soja verwerken tot tempeh, een eiwitrijk gefermenteerd product. De financiering verloopt onder andere via het Dutch Good Growth Fund van RVO. Vanuit Nederland wordt begeleiding geboden om de kwaliteit en voedselveiligheid goed te borgen, en om een groeistrategie te ontwikkelen die impact en profit combineert.’

Strategisch partnerschap en het EU-India vrijhandelsverdrag

Nederland en India hebben een strategisch partnerschap afgesproken. Marion: ‘Dat zal formeel worden aangekondigd wanneer de Indiase premier Narendra Modi naar Nederland komt. De verwachting is dat dit nog voor de zomer zal gebeuren. De samenwerking zal naar een strategischer niveau worden getild, en omvat nieuwe terreinen als semicon (semicon staat voor semiconductor, oftewel halfgeleider en heeft betrekking op de industrie die verantwoordelijk is voor het ontwerpen, produceren en testen van computerchips, red.) en waterstofenergie maar ook de al langdurige samenwerking op landbouw en water.’

‘Eind vorige maand bereikten de Europese Commissie en India na jaren onderhandelen overeenstemming over een vrijhandelsakkoord. Landbouwproducten zijn in grote mate buiten deze afspraken gehouden vanwege de politieke gevoeligheden aan beide zijden. Wat wel is afgesproken is dat de importtarieven voor Europese olijfolie, bepaalde fruitproducten, wijn en gedistilleerd geleidelijk verdwijnen of worden verlaagd. De onderhandelingen over geografische indicering van producten is nog gaande, zodat imitaties kunnen worden tegengegaan.’

Missies, beurzen en netwerkevents

De komende tijd vinden twee events plaats: VIV Select India in New Delhi en HortiConnect India in Bangelore. Marion: ‘De VIV Select India 2026 in New Delhi markeert de strategische entree van VIV Worldwide in een van de meest dynamische en snelgroeiende landbouwmarkten van Azië. De Nederlandse ambassade organiseert tijdens deze internationale Feed-to-Food vakbeurs een netwerkevenement (zie kader).’

‘HortiConnect India is een internationale tuinbouwbeurs in het hart van de beschermde tuinbouwregio rond Bangalore. Vorig jaar verwelkomde het netwerk van de Nederlandse ambassade meer dan 25 Nederlandse bedrijven en diverse potentiële partners tijdens het netwerkevenement. Voor 2026 is het plan om een Nederlands paviljoen en een netwerkevenement te organiseren (zie kader).’

Meer informatie

Voor meer informatie over onder meer de tuinbouw, zaadsector, voedselveiligheid of handelsmogelijkheden in India kunt u contact opnemen met de LVVN-raad en het LAN team in New Delhi:

• Adres: Nederlandse ambassade, Shantipath 6/50 F, Chanakyapuri, New Delhi 

• Email: nde-lvvn@minbuza.nl 

• Telefoon: +91 112 419 7605