Kassentechnologie, AgTech en eiwitinnovatie: pijlers van Nederlandse samenwerking met de VS en Canada

Voordat Mark Zonnenberg in Washington aan de slag ging, werkte hij vier jaar in Den Haag bij het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), bij de internationale directie EIA. Daar kwam zijn belangstelling voor internationale samenwerking en landbouwbeleid samen. Van oorsprong is hij politicoloog en studeerde hij internationale betrekkingen. Die achtergrond helpt hem nu om Nederlandse belangen in de VS en Canada te verbinden met concrete vraagstukken rond voedsel, handel en technologie.

Hoe bevallen je eerste buitenlandse post en je woonplaats Washington?

‘Ik heb altijd de wens gehad om in het buitenland te werken. Eerder studeerde ik in de VS: tien jaar geleden verbleef ik een half jaar in New Mexico, waar ik me verdiepte in de Amerikaanse politiek. Acht jaar geleden volgde ik een stage op de Nederlandse ambassade in Washington. Nu ben ik terug, dit keer voor het echte werk. Voor iemand die zowel dat politieke en internationale als de landbouwinhoud interessant vindt, had het eigenlijk niet veel beter gekund. Professioneel gezien is het een heel interessante maar ook gevoelige tijd.’

‘Washington is een mooie stad, breed opgezet, met veel groene wijken die allemaal hun eigen karakter hebben. Er zijn veel monumenten, parken en musea. Omdat je hier niet hoger mag bouwen dan het Capitool, is de stad laag gebleven en voelt het heel open. Het is een fijne plek om te wonen en te werken.’

Nederland is diplomatiek goed vertegenwoordigd in Noord-Amerika

‘De ambassade in Washington is een van de vier grootste Nederlandse ambassades, samen met Brussel, Berlijn en Peking. Er werken hier ruim honderd mensen en bijna alle ministeries zijn vertegenwoordigd. Men noemt het ook wel eens een klein Den Haag.’

‘Dat komt natuurlijk doordat de VS op vrijwel alles wat wij doen invloed heeft. Of dat nu direct is voor Nederland, of indirect via Europa of internationale handelsstromen. Voor alle departementen is er dus wel een reden om hier aanwezig te zijn. En voor landbouw geldt dat misschien nog wel het sterkst, omdat onze sector zo afhankelijk is van internationale handel en samenwerking.’

Hoe is het LAN team georganiseerd?

‘We werken hier met een relatief klein, maar heel ervaren team. Het staat onder leiding van LVVN-raad Ton van Arnhem, die beschikt over brede internationale ervaring en een lange loopbaan binnen het ministerie van LVVN. Ton en ik richten ons op de hele VS en Canada. Andere collega’s in Washington zijn senior landbouwadviseur Caroline Berenschot-Feitel, beleidsondersteuner landbouw Lidy Feijt en managementondersteuner Barbara Wellink. Vanuit de Nederlandse ambassade in Vancouver richt landbouwadviseur Almar Davids zich op het westen van Canada. Met zes mensen bedienen we zo de Verenigde Staten en Canada.’

Welke rol speelt Nederland in de perceptie van de Amerikaanse landbouwsector?

‘De VS is de grootste landbouwexporteur ter wereld en Nederland de tweede. Overal waar je hier mensen tegenkomt in de landbouwsector, kent men Nederland: het eerste wat ze noemen zijn tulpen, kaas of Wageningen. Die drie termen hoor je met grote regelmaat.’

‘Afhankelijk van de sector komen daar ook andere dingen bij. De haven van Rotterdam is bij iedereen bekend, net als de efficiëntie en hoogstaande technologie in onze land- en tuinbouw. Binnen de landbouwwereld hoef je dus bijna nooit uit te leggen wie we zijn of waarom we hier actief zijn. Nederland wordt hier echt gezien als een belangrijke speler.’

Op welke beleids- en thematische prioriteiten richt het LAN team zich momenteel?

‘Alleen al de VS beslaat bijna een heel continent. Uiteraard kunnen we dus niet alles overal doen. Daarom hebben we een aantal jaar geleden een Agrifood Roadmap voor de VS gelanceerd, in nauw overleg met stakeholders uit het Nederlandse bedrijfsleven, kennisinstellingen en lokale overheden. De roadmap is onlangs weer hernieuwd, en geeft aan in welke staten we op welke thema’s focussen – want het meeste landbouwbeleid wordt niet in Washington, maar door de afzonderlijke staten gemaakt. Vanzelfsprekend helpen we alle Nederlandse bedrijven en organisaties die vragen aan ons hebben, maar de roadmap geeft aan waar en op welke thema’s we vanuit het LAN-team in Washington extra, actieve inzet plegen.’

‘Een van onze centrale pijlers is tuinbouw, en met name kassentechnologie. Recent onderzoek van Hillenraad Consulting laat bijvoorbeeld zien dat vooral de oostelijke Verenigde Staten een groeiende markt vormen voor Nederlandse glastuinbouw en Controlled Environment Agriculture (het telen van gewassen in een beschermde of afgesloten omgeving). De behoefte aan regionale voedselzekerheid, kortere ketens en jaarronde productie neemt toe, al verschilt het ontwikkelniveau sterk per staat.’

‘Ook in Canada liggen kansen. De provincie Alberta is bijvoorbeeld bezig om zich tot een nieuwe Canadese kas-hotspot te ontwikkelen. Met het programma ‘Growing Greenhouses’ investeert de provincie 10 miljoen Canadese dollar in energie-efficiënte en geautomatiseerde kassen om de lokale voedselproductie te vergroten en de importafhankelijkheid te verkleinen. De combinatie van beleidssteun en sterke bevolkingsgroei maakt de regio aantrekkelijk voor Nederlandse bedrijven in glastuinbouw en AgTech (Agricultural Technology).’

‘Verder is AgTech in brede zin van belang: van drones tot oogst- en melkrobots en alles wat daarbij komt kijken. Alternatieve eiwitten zijn ook een groot thema, net als visserij en fishtech (toepassing van moderne, innovatieve technologieën in de visserij- en aquacultuursector).’

Wat gebeurt er op het gebied van fishtech?

‘Eind vorig jaar is er een grote missie geweest rond visserij-innovatie in Seattle en omgeving, om te onderzoeken waar Nederland en de VS van elkaar kunnen leren en nauwer kunnen samenwerken. Een Nederlandse delegatie bezocht onder meer Trident Seafood, een van de grootste visserij- en visverwerkingsbedrijven in de VS, het innovatiecluster Maritime Blue en de University of Washington, waar technologie en maritiem onderzoek samenkomen.‘

‘Aan Nederlandse zijde nam een groot aantal spelers uit de visserij- en maritieme innovatieketen hieraan deel. Zo waren bedrijven als Weforsea Shipping, Jaczon, Pefa, en EFICE vertegenwoordigd, naast Wageningen University & Research en branchevertegenwoordigers als de Pelagic Freezertrawler Association. De missie werd aan beide kanten als een groot succes gezien, en er worden nu al concrete plannen voor follow-up gemaakt vanuit veel van de deelnemers.’

Wat maakt Nederland interessant op het gebied van eiwitten?

‘Nederland loopt internationaal echt voorop in eiwitinnovatie. Dat gaat bijvoorbeeld over het winnen van eiwitten uit reststromen, die vervolgens worden verwerkt tot eiwitpoeders voor veevoer. Maar ook over technologieën zoals precisiefermentatie. De VS en Canada behoren ook tot de kleine groep koplopers, dus dat biedt unieke kansen voor samenwerking.’

‘De Amerikaanse markt is groot en innovatief en een groeiend deel van de consumenten zoekt naar oplossingen voor verduurzaming van het voedselsysteem, onder meer via plantaardige eiwitten. Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen staan internationaal bekend om hun sterke combinatie van AgTech, biotechnologie en voedselinnovatie, wat hen aantrekkelijk maakt als samenwerkingspartner.’

Hoe spelen duurzaamheid en biodiversiteit in de VS?

‘Dat is een interessante vraag, omdat duurzaamheid hier vaak vanuit een ander perspectief wordt benaderd dan in Nederland of Europa. Veel klimaatmaatregelen zijn door de huidige Amerikaanse regering afgeschaald – maar neem bijvoorbeeld de recent gelanceerde Make America Healthy Again-strategie: daarin wordt ook een duidelijke push gemaakt voor regeneratieve landbouw en bodemgezondheid. In Nederland wordt dat vaak gekoppeld aan het klimaatverhaal, maar hier wordt het gekoppeld aan volksgezondheid en gezien als een randvoorwaarde om überhaupt te kunnen blijven produceren. Binnen een vaak gepolariseerde Amerikaanse politiek, zijn deze thema’s dat dus juist niet.’

Welke plannen hebben jullie voor de nabije toekomst?

‘Onze aandacht blijft natuurlijk uitgaan naar heffingen en tarieven. Lastig is dat ze onvoorspelbaar zijn. Juist in deze tijden is het van belang dat we veel blijven samenwerken met afzonderlijke staten. Die maken veel eigen beleid.’

‘Daarnaast kijken we nadrukkelijk naar Canada. Juist daar zien we grote kansen. Canada is actief op zoek naar nieuwe, betrouwbare partners. In sommige productcategorieën zijn de handelsvolumes tussen Canada en Nederland in het afgelopen jaar meer dan verdubbeld. We proberen een concreet samenwerkingstraject op tuinbouw op te zetten, en we zijn bezig te kijken of we een visserij-missie naar Canada kunnen organiseren.’

‘En natuurlijk bereiden we ons voor op internationale beurzen, zoals GreenTech, die op 23 en 24 september 2026 voor het eerst in Noord-Amerika zal plaatsvinden, in Philadelphia (zie kader hieronder). Vanaf maart kunnen bedrijven en organisaties zich registreren.’

Meer informatie

Voor meer informatie over onder meer kassentechnologie, eiwitinnovatie en fishtech in de Verenigde Staten en Canada, neem contact op met de LVVN-attaché en het LAN team in:

 Washington: 

• Email: was-lvvn@minbuza.nl 

• Telefoon: +1 202 244 5300 

Vancouver:

• Email: van-lvvn@minbuza.nl