Vlaanderen zoekt naar duurzamere eiwitbronnen voor mens en dier, en insecten komen daarbij steeds vaker in beeld. Ze kunnen laagwaardige reststromen omzetten in hoogwaardige eiwitten en zo een belangrijke rol spelen in een circulaire landbouw en de Vlaamse eiwittransitie. Toch staat de sector nog maar aan het begin: de regelgeving is complex, de kosten zijn hoog en landbouwers missen praktijkervaring en betrouwbare bedrijfsdata. Daarom ontstaat in Geel een nieuw praktijkcentrum rond insectenkweek, dat onderzoek, beleid en stalpraktijk beter met elkaar moet verbinden.
Beeld: © Canva (AI gegenereerd)
Vlaamse insectenkweek: pioniers met groeipijn
België was tot 2021 een pionier in Europa op het gebied van eetbare insecten. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) voerde een nationaal gedoogbeleid, waarbij tien insectensoorten onder strikte hygiëneregels gewoon verkocht mochten worden. Met de erkenning van insecten als Novel Food door het Europese Agentschap voor Voedselveiligheid (EFSA) in 2021 kwam er een einde aan die nationale speelruimte, maar tegelijk ook aan de juridische onduidelijkheid rond insecten voor humane consumptie.
Die Europese erkenning had een dubbel effect op de Vlaamse sector. Enerzijds is er nu duidelijke wetgeving, waardoor insecten legaal verwerkt kunnen worden tot onder meer poeders en meel, een productvorm die voor veel Vlaamse consumenten beter aanvaardbaar is. Anderzijds leidden de Europese regels rond intellectueel eigendom bij markttoelatingen tot monopolievorming: enkele, vaak buitenlandse, bedrijven kregen via exclusieve databescherming een sterke positie, waardoor de toegang voor nieuwe spelers bemoeilijkt wordt.
De Vlaamse insectensector blijft daardoor kleinschalig en versnipperd, ondanks politieke steun vanuit ambities rond eiwittransitie, duurzame veehouderij en circulaire economie. In Vlaanderen zijn momenteel zo’n 20 à 25 bedrijven actief in de kweek, verwerking of vermarkting van insecten, vooral meelworm en zwarte soldatenvlieg. Zij produceren eiwitten, olie en frass (meststof) voor diervoeding, petfood, humane voeding en bodemverbeteraars, waarbij petfood sinds kort duidelijk aan belang toeneemt.
Insecteneiwitten in petfood 
Insecteneiwitten in humane voeding
Voor landbouwers kan insectenkweek een interessant alternatief verdienmodel voor zijn. Echter, landbouwers hebben behoefte aan concrete praktijkvoorbeelden, bedrijfsresultaten en ondersteuning bij businessplannen om insectenkweek in hun bedrijfsmodel te kunnen integreren.
Praktijkcentrum Insecten: van proefopstelling naar praktijkbedrijf
Om nu juist die kloof te verkleinen, wordt in Geel bij Hogeschool Thomas More een Praktijkcentrum Insecten opgericht. Dit centrum sluit aan bij het Vlaamse netwerk van praktijkcentra voor akkerbouw, veehouderij, groenten en sierteelt, en richt zich specifiek op zwarte soldatenvlieg en meelworm als eiwitbron voor veevoeding.
Thomas More beschikt al tien jaar over labo- en pilootervaring met insectenkweek. Met het nieuwe centrum wordt die ervaring opgeschaald naar bedrijfsniveau, zodat technieken en inzichten onder realistische omstandigheden getest kunnen worden. Vanaf 2027 komt er in Geel een kweekomgeving met uitgebreide sensoren, waarmee stikstof-, methaan- en CO₂-emissies en fijnstof die vrijkomen tijdens de kweek, gemeten worden, en waarin verschillende reststromen als insectenvoeder kunnen worden beoordeeld op technische en economische haalbaarheid.
Het praktijkcentrum moet onder meer helpen om kernvragen voor de eiwittransitie te beantwoorden, zoals: hoe verhoudt de productie van insecteneiwitten zich qua emissies en milieu-impact tot geïmporteerde soja, welke lokale nevenstromen zijn geschikt en rendabel als insectenvoeder, en vanaf welke schaal en organisatievorm wordt insectenkweek op Vlaamse bedrijven economisch interessant.
Daarnaast wordt het centrum het aanspreekpunt voor landbouwers, voederbedrijven, onderzoekers en overheden. Via praktijkonderzoek, demonstraties, opleidingen en gericht advies wil het kennis, kostentools en praktijkervaring delen, zodat veehouders beter onderbouwde keuzes kunnen maken. De verzamelde data kunnen beleidsmakers helpen om vergunningseisen en regelgeving beter af te stemmen op de realiteit op het bedrijf.
LVVN-team België: innovatieve eiwitten verbinden over de grens
Het LVVN-team in België werkt sinds oktober 2025 rond innovatieve eiwitten, met als startpunt een vergelijkende marktstudie naar de innovatieve eiwitverwerkende markten in Nederland, Vlaanderen en Wallonië, waarin vooral plantaardige eiwitten centraal stonden. In mei 2026 organiseerden wij een studiebezoek aan Nederland voor Belgische stakeholders, zodat zij ter plaatse kennis konden maken met de nieuwste ontwikkelingen en samenwerkingsmogelijkheden.
Ons doel is om de innovatiesamenwerking tussen Nederland en België op het vlak van innovatieve eiwitten verder te versterken, ook waar het gaat om insecten als alternatieve eiwitbron. Bent u geïnteresseerd in de marktstudie? Neem dan contact met ons op via email en ontvang het rapport gratis.