De toekomst van de Europese landbouw vraagt om een nieuwe generatie ondernemers. Daarbij spelen vrouwen een onmisbare rol. Met de lancering van het Women in Farming Platform wil de Europese Commissie vrouwelijke agrarische ondernemers beter ondersteunen, hun zichtbaarheid vergroten en bijdragen aan een inclusievere en veerkrachtigere landbouwsector.
“Every woman who is seen managing a successful farm inspires many others.” Dit waren de woorden van de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Jaimi van Essen, toen de Raad van EU-landbouwministers in juli 2026 een debat voerde over vrouwen in de landbouw. Dit beeld moet ook de Europese Commissie in gedachten hebben gehad toen ze op 8 maart 2026 – Internationale Vrouwendag in het VN Internationale Jaar van de Vrouwelijke Boer – het Women in Farming Platform lanceerde.
Gendergelijkheid en eerlijkheid centraal in strategie voor generatiewisseling
De Europese landbouw staat voor een grote opgave: het aantrekken van een nieuwe generatie boeren. De gemiddelde leeftijd van een Europese boer is 57 jaar en slechts één op de tien landbouwbedrijven wordt geleid door iemand jonger dan 40 jaar. Van deze jonge bedrijfsleiders is nog geen 3 procent vrouw.
Generatievernieuwing is daarom essentieel om de Europese voedselzekerheid en strategische autonomie zeker te stellen, de vitaliteit en diversiteit van plattelandsgebieden te behouden, en de noodzakelijke transitie naar een landbouwsector te realiseren die economisch rendabeler, duurzamer voor klimaat, natuur en milieu en sociaal verantwoord is.
Dit was ook een van de belangrijkste uitkomsten uit de Strategische Dialoog over de toekomst van de landbouw in de EU, die voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen in 2024 initieerde. Voor haar was dit aanleiding om EU Commissaris voor Landbouw en Voedsel Christophe Hansen bij zijn aantreden eind 2024 de opdracht te geven een strategie voor generatievernieuwing op te stellen.
De in november 2025 gepresenteerde strategie omvat gerichte inspanningen om de landbouwsector inclusiever te maken voor vrouwelijke agrarische ondernemers en daarmee optimaal gebruik te maken van het beschikbare arbeidspotentieel. Het gaat niet alleen om meer mogelijkheden voor gerichte financiële ondersteuning uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, onder meer voor ouderschaps- en zorgverlof, maar ook om het oprichten van een platform voor vrouwen in de landbouw.
Commissaris Hansen: concurrentiekracht is niet genderneutraal
In de speech tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Duitse Bauernverband stond EU-Commissaris Christophe Hansen, aan het beging van het VN Internationale Jaar van de Vrouwelijke Boer, expliciet stil bij de rol van vrouwen bij het versterken van de concurrentiekracht van de landbouwsector.
Hij stelde: ”An agricultural sector that excludes talent — especially women — weakens itself.” Daarmee legde Hansen de vinger om de zere plek: concurrentiekracht niet genderneutraal is.
Wereldwijd bestaat 40 procent van de arbeidskrachten in de landbouw uit vrouw. Toch bedraagt het productiviteitverschil tussen mannen en vrouwen 24 procent, zelfs op bedrijven van verglijkbare omvang. Met andere woorden: vrouwen vormen nu al een essentieel onderdeel van de Europese landbouw, maar hun bijdrage is nog onvoldoende zichtbaar en zij worden nog steeds geconfronteerd met structurele belemmeringen.
Volgens Hansen is dat niet alleen onrechtvaardig, maar ook economisch inefficiënt. Kansengelijkheid is geen bijzaak maar een voorwaarde voor generatievernieuwing. Het vergroten van de participatie en het leiderschap van vrouwen is daarom niet alleen een kwestie van kansengelijkheid, maar ook van economisch belang: het maakt de landbouwsector duurzamer, veerkrachtiger en toekomstbestending.
Een bijeenkomst over vrouwen in de landbouw die het LVVN Attaché Netwerk team heeft georganiseerd.
Women in Farming Platform
Het Women in Farming Platform werd op 8 maart 2026, Internationale Vrouwendag, gelanceerd. Met dit initiatief wil de Europese Commissie ervoor zorgen dat de bijdrage van vrouwen aan de landbouw wordt erkend. Daarnaast wil zij vrouwen beter in hun kracht zetten, hun zelfvertrouwen vergroten en de gelijke kansen in de landbouwsector en in bestuurlijke functies bevorderen.
Een belangrijke functie van het platform is het creëren van nationale en grensoverschrijdende netwerken. Ervaren deelnemers helpen jonge vrouwelijke boeren zich professioneel verder te ontwikkelen door kennisuitwisseling en mentoring. Daarbij komen praktische onderwerpen aan bod, zoals:
- Opstellen van bedrijfsplannen
- Inzicht krijgen in landbouwmarkten en economische ontwikkelingen, innovatie en technologie
- Uitbreiden van de bedrijfsactiviteiten die verder gaan dan primaire productie
- Vermarkten en promoten van landbouwproducten.
Ook thema’s als toegang tot ondersteuning en zorg, planning voor gezinsbehoeften, vervangende dienstverlening, pensionering en pensioenen maken deel uit van het programma.
Een belangrijke functie van het platform is het creëren van nationale en grensoverschrijdende netwerken.
Wanneer jonge vrouwen andere vrouwen agrarische bedrijven zien runnen, innoveren en leidinggeven aan plattelandsbedrijven, wordt het gemakkelijker om zichzelf in die rol voor te stellen.
Het platform heeft inmiddels 460 deelnemers uit 25 landen en brengt het brede ecosysteem rondom primaire landbouwsector samen: boeren, werknemers in de agrarische verwerkings- en afzetsector en werknemers in plattelandsbedrijven op de boerderij. Ook bedrijfsadviseurs, mentoren voor vrouwelijke plattelandsondernemers, accountants, agronomen, landbouwkundig ingenieurs, onderzoekers, leden van nationale GLB-netwerken en vertegenwoordigers van LEADER en lokale actiegroepen maken deel uit van het platform.
Op dit moment is aanmelding voor het platform gesloten. Naar verwachting zal de Commissie de inschrijving op een later moment opnieuw openstellen.