Hitte en langdurige droogte zorgen ook nu weer voor grote problemen in de Vlaamse land- en tuinbouw. Vooral industriële groenten- en fruitteelten worden zwaar getroffen, met forse opbrengstverliezen, kwaliteitsproblemen en hogere prijzen als gevolg. De situatie illustreert hoe klimaatverandering de teeltpraktijken in snel tempo verandert.
Beeld: © Canva
Industriële groenten: bonen en erwten zwaar geraakt
Volgens Luc De Waele van telersfederatie INGRO dreigt de oogst van prinsessenbonen met 50% of meer terug te vallen als er niet snel regen valt. Waar normaal 10 tot 12 ton per hectare wordt geoogst, blijft de opbrengst nu mogelijk steken op 4 tot 5 ton.
Ook de erwtenoogst ligt in Vlaanderen zo’n 20 tot 25% onder het gemiddelde, met uitschieters tot 80% verlies bij sommige telers. De hitte is daarbij een grotere boosdoener dan de droogte: bloemen verbranden, waardoor er minder of geen erwten gevormd worden. Andere industriële groenten kampen met kwaliteitsproblemen, zoals uien, aardappelen, bloemkool, prei en broccoli. Voor latere teelten zoals spruiten verwacht de sector eveneens een duidelijk mindere oogst.
Fruitteelt: kleinere oogsten, hogere prijzen
De fruitsector voelt de impact evenzeer. Voor appels en peren wordt een duidelijk kleinere oogst verwacht dan gemiddeld (respectievelijk -22% en -7%), door watertekort, hagelschade en zonnebrand. Het fruit is wel zoeter, maar blijft kleiner. In Haspengouw zijn er bovendien ongeveer de helft minder pruimen dan tijdens de recordoogst van vorig jaar.
Door het lagere aanbod moeten consumenten rekening houden met prijsstijgingen in de winkel. Tegelijk groeit de noodzaak om teelten weerbaarder te maken tegen extreme weersomstandigheden.
Klimaatrobuuste landbouw in een stroomversnelling: kansen voor Nederlandse toeleveranciers
In de zomer van vorig jaar lanceerde de Vlaamse Regering al een nieuwe Blue Deal: een ambitieuze, samenhangende visie om Vlaanderen beter te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Voor het jaar 2026 is een budget van € 51 miljoen voorzien; dit bedrag loopt op tot € 174 miljoen in 2029. De aanpak richt zich op het hele watersysteem in een gebied, met in de eerste plaats maatregelen die:
- de sponswerking van de bodem verbeteren (ontharding, natuurherstel, betere infiltratie, …)
- water bufferen voor droge perioden (o.a. via peilgestuurde drainage met regelbare stuw, waterbekkens, …)
- alternatieve waterbronnen inzetten
- landbouw en natuur samen laten functioneren als onderdeel van het watersysteem
Tegelijk zal de Vlaamse overheid het vergunningenbeleid rond waterbuffers opnieuw moeten bekijken, zodat landbouwers in de toekomst eenvoudiger waterbuffers kunnen aanleggen.
Voor Vlaamse landbouwers betekent de aanhoudende en terugkerende droogte een versnelde zoektocht naar praktische, betaalbare klimaatrobuste oplossingen, onder meer op het gebied van:
- Slimme irrigatiesystemen en waterbeheer (druppelirrigatie, bodemvochtsensoren, sturing van peilgestuurde drainage);
- Monitoring- en beslissingsondersteunende systemen (precisielandbouw, data- en sensortechnologie, gebruik van satelliet- en dronedata);
- Oplossingen voor wateropslag op bedrijfsniveau (compacte waterbekkens, mobiele buffers en andere infrastructuur die past binnen de ruimtelijke en vergunningenkaders);
- Klimaatrobuuste teeltsystemen (bijvoorbeeld hagelnetten) en rassen die beter omgaan met zowel droogte als wateroverlast.
Voor Nederlandse toeleveranciers in de groente- en fruitteelt gaat het daarbij niet om “profiteren van een crisis”, maar om de mogelijkheid om als partner bij te dragen aan een veerkrachtigere Vlaamse land- en tuinbouw.
Een goed voorbeeld daarvan zijn smart farming‑precisietechnieken. Met onze Innovatiemissie Smart Farming in de Open Teelten van december 2025 heeft het LVVN‑team in België actief ingespeeld op deze marktkansen.
Marktverstoring en ingrepen van de sector
De droogte komt bovenop een periode van marktcrisis bij industriële groenten. Eerder dit jaar vernietigde coöperatie Ingro meer dan één miljoen kilo plantgoed om een aanbodoverschot en sterke prijsdruk te voorkomen. Dat moest vermijden dat boeren na hoge investeringen volgend jaar geconfronteerd zouden worden met sterk verlaagde contractprijzen. Achteraf bezien onnodig, maar in juni wel de juiste beslissing.
De sector maakt zich grote zorgen over de rest van het teeltjaar. Zonder tijdige regen dreigt 2026 uit te groeien tot een zeer slecht of zelfs catastrofaal jaar voor de Vlaamse groente- en fruitteelt, waarbij klimaatadaptatie steeds urgenter wordt.