De wereldwijde transitie naar een duurzame en klimaatbestendige landbouw vraagt om aanzienlijke investeringen. Hoewel de internationale financiering voor klimaat en biodiversiteit de afgelopen jaren is toegenomen, blijkt de toegang tot deze middelen voor veel ontwikkelingslanden nog steeds complex. Dat concludeert de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) in het recente rapport Access to Finance for Climate and Biodiversity: From Global Commitments to Country Action.
Vooral landen die het meest kwetsbaar zijn voor klimaatverandering en verlies van biodiversiteit ervaren obstakels bij het aantrekken en benutten van beschikbare financiering. Volgens de OECD zijn vereenvoudiging van procedures, betere samenwerking tussen financiers en versterking van lokale capaciteit noodzakelijk om internationale klimaat- en biodiversiteitsambities om te zetten in concrete resultaten.
Financiering groeit, maar bereikt niet altijd de juiste plekken
De afgelopen jaren is de aandacht voor klimaat- en biodiversiteitsfinanciering sterk toegenomen. Overheden, multilaterale ontwikkelingsbanken en internationale fondsen stellen steeds meer middelen beschikbaar voor projecten gericht op klimaatadaptatie, mitigatie en natuurherstel.
Tegelijkertijd blijft de toegang tot deze financiering een belangrijke uitdaging. Veel landen hebben te maken met ingewikkelde aanvraagprocedures, verschillende eisen van financiers en beperkte capaciteit om hoogwaardige projectvoorstellen te ontwikkelen en uit te voeren. Hierdoor profiteren landen met sterkere instituties vaak sneller van beschikbare middelen, terwijl kwetsbare landen achterblijven.
De OECD benadrukt daarom dat financieringsmechanismen beter moeten aansluiten bij de omstandigheden en behoeften van individuele landen.
Belangrijke rol voor landbouw en voedselzekerheid
De landbouwsector staat centraal in de wereldwijde klimaat- en biodiversiteitsopgaven. Boeren worden geconfronteerd met toenemende risico’s door droogte, overstromingen, bodemdegradatie en verlies van natuurlijke hulpbronnen. Tegelijkertijd biedt de sector belangrijke kansen voor oplossingen, bijvoorbeeld door duurzaam bodembeheer, agroforestry, efficiënter watergebruik en herstel van ecosystemen.
Toegang tot financiering is daarbij een randvoorwaarde. Investeringen in klimaatbestendige productiesystemen leveren vaak pas op langere termijn rendement op en vragen om financiële instrumenten die aansluiten bij de realiteit van boeren, bedrijven en lokale organisaties.
Samenwerking en capaciteitsopbouw essentieel
Uit de landenstudies in het OECD-rapport blijkt dat succesvolle toegang tot klimaat- en biodiversiteitsfinanciering niet alleen afhankelijk is van beschikbare middelen, maar ook van nationale coördinatie, beleidskaders en uitvoeringscapaciteit. De ervaringen uit onder meer Senegal, Togo, Madagaskar en Gabon laten zien dat ondersteuning bij projectontwikkeling en institutionele versterking een groot verschil kan maken.
Deze inzichten sluiten aan bij de Nederlandse inzet op internationale samenwerking rond duurzame landbouw, voedselzekerheid en klimaat. Nederlandse kennisinstellingen, bedrijven en publieke partijen werken wereldwijd samen met lokale partners aan oplossingen voor klimaatadaptatie, duurzame productieketens en natuurinclusieve landbouw.
Kansen voor Nederlandse agrarische samenwerking
Het OECD-rapport onderstreept het belang van partnerschappen waarin publieke en private partijen gezamenlijk optrekken. Voor Nederland biedt dit kansen om bestaande expertise op het gebied van water, landbouwinnovatie, circulaire productie en duurzame ketens verder internationaal in te zetten.
Door kennisdeling, capaciteitsopbouw en samenwerking met lokale organisaties kunnen Nederlandse partijen bijdragen aan het beter toegankelijk maken van klimaat- en biodiversiteitsfinanciering. Daarmee wordt niet alleen geïnvesteerd in een duurzamere landbouwsector, maar ook in toekomstbestendige voedselsystemen wereldwijd.
Naar een toegankelijker financieringssysteem
De OECD roept op tot een financieringssysteem dat eenvoudiger, transparanter en beter afgestemd is op de behoeften van landen. Meer financiering alleen is niet voldoende; de middelen moeten landen en sectoren bereiken waar de grootste uitdagingen én kansen liggen.
Voor de internationale landbouwsector betekent dit dat financiële toegang een steeds belangrijker onderdeel wordt van de transitie naar duurzame voedselproductie. De komende jaren zal de verbinding tussen klimaat, biodiversiteit en landbouwfinanciering dan ook een bepalend thema blijven binnen internationale samenwerking.
Lees het rapport hier: Access to Finance for Climate and Biodiversity | OECD