Vanaf deze zomer treden de meeste bepalingen van de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) in werking, en dat brengt ook in Duitsland een aantal nieuwe verplichtingen met zich mee. Het doel is o.a. om verpakkingsafval en het gebruik van schadelijke stoffen zoals PFAS te verminderen, en recyclequota te verhogen. In dit artikel wijzen we op een aantal belangrijke veranderingen in Duitsland en zetten we de belangrijkste informatiebronnen op een rij.
Beeld: © LVVN Attaché Netwerk Duitsland
Verschillende Duitse afvalbakken voor het scheiden van afval. V.l.n.r.: Wertstofftonne (recyclebare kunststof verpakkingen), Papiertonne (oud papier), Biogut (bioafval), Restmüll (restafval).
Nieuwe eisen vanaf 12 augustus 2026
Vanaf 12 augustus dit jaar moeten verpakkingen die op de Europese markt worden gebracht aan nieuwe eisen voldoen, conform de zogenaamde EU geharmoniseerde Verpakkingsverordening (PPWR). In Duitsland zal dan ook het Verpackungsrecht-Durchführungsgesetz (VerpackDG) in werking treden. Een belangrijk element in de EU PPWR is de uitbreiding van de verantwoordelijkheid van wie de producent (Duits: Hersteller) en wie de “maker” (Duits: Erzeuger) van de verpakking is. Volgens de nieuwe regelgeving ligt producentenrol bij de partij die het product in Duitsland aan de professionele eindgebruiker verkoopt.
Vóór 12 augustus was degene die het product voor het eerst op de Duitse markt bracht verantwoordelijk voor de registratie en aangifte van de verpakkingen. Ná 12 augustus verschuift die verantwoordelijkheid naar de partij die het product in Duitsland aan de (professionele) eindgebruiker verkoopt (= de producent). Voor Nederlandse bedrijven die rechtstreeks aan eindgebruikers in Duitsland leveren verandert daardoor waarschijnlijk weinig. Maar levert een Nederlands bedrijf bijvoorbeeld aan een importeur (bijvoorbeeld supermarkt), die de producten vervolgens aan de Duitse eindgebruiker verkoopt, dan kan die Duitse importeur verantwoordelijk worden voor de registratie in LUCID en bijkomende betaling. Onderaan het artikel een link met meer informatie hierover.
Het VerpackDG wordt zoveel mogelijk binnen deze bestaande structuur omgezet met het doel dat de regelgeving zo min mogelijk bureaucratie met zich mee brengt en goed uitvoerbaar is. In Duitsland zorgt het zogenaamde “duale systeem” voor de opruiming en verwerking van verpakkingen. Binnen het VerpackDG wordt de reikwijdte van dit duale systeem uitgebreid. Zo worden bijvoorbeeld koffie- en theefilters die samen met het gebruikte product worden weggegooid voortaan als verpakking aangemerkt. Onderaan het artikel een link met meer informatie hierover.
Verse aardbeien verpakt in plastic bakjes.
EU verbod op bepaalde wegwerpverpakkingen vanaf 2030
Verder komt vanaf 1 januari 2030 een verbod op bepaalde kunststof wegwerpverpakkingen voor o.a. verse groenten en fruit. Dit verbod zal van toepassing zijn tot 1,5kg en met name gelden voor diverse soorten zachtfruit, steenvruchten, champignons, vruchtgroenten en sla. Momenteel wordt in Duitsland onderzoek uitgevoerd door de Hogeschool Weihenstephan Triesdorf, in opdracht van de Beierse Boerenorganisatie, de Vereniging voor Telersorganisaties voor Groente en Fruit en de Bondsvakgroep Groenteteelt, naar de vraag of bepaalde producten zoals broccoli, mini-komkommers, tomaten, sla en kersen, wel voldoende beschermd kunnen worden aangeboden zonder verpakking. Wanneer uit dat onderzoek blijkt dat verpakking noodzakelijk is voor voedselveiligheid of ter voorkoming van voedselverspilling, kunnen uitzonderingen op het verbod van toepassing worden.
Nieuwe regels voor duurzaamheidsclaims
Naast de nieuwe verpakkingsregels gelden vanaf 27 september 2026 ook strengere regels voor milieuclaims in commerciële communicatie. Algemene termen zoals 'klimaatvriendelijk', 'klimaatneutraal', 'duurzaam', 'ecologisch' of 'groen' mogen alleen worden gebruikt wanneer zij aantoonbaar kunnen worden onderbouwd of voorzien zijn van concrete, verifieerbare informatie. Ook particuliere duurzaamheidskeurmerken zonder erkend certificeringssysteem zijn niet langer toegestaan. Dit heeft gevolgen voor teksten op verpakkingen zoals 'klimaatneutrale aardbeien' of 'duurzaam geteeld', wanneer daarvoor geen goede onderbouwing beschikbaar is.