Het Waalse innovatiecluster voor agrofood, Wagralim, wil van Wallonië tegen 2035 een toonaangevende Europese speler maken in agrofood-biotechnologie. In een strategische nota, voorgesteld op 10 april, zet het cluster daarvoor een duidelijke koers uit. De focus ligt op drie domeinen met één centrale ambitie: innovatie sneller naar de markt brengen door risico’s te verkleinen.
Beeld: © Canva
De kern van het probleem is bekend: Wallonië beschikt over sterke wetenschappelijke kennis, maar slaagt er nog onvoldoende in die om te zetten in economische waarde. De nieuwe strategie moet daar verandering in brengen, en speelt tegelijk in op bredere uitdagingen zoals voedselsoevereiniteit, duurzaamheid en internationale concurrentiekracht.
Van technologie naar ecosysteem
Volgens Wagralim volstaat technologische vooruitgang alleen niet meer. Biotechnologie breidt zich razendsnel uit van de farmaceutische sector naar het volledige voedselsysteem, met toepassingen zoals precisiefermentatie, alternatieve eiwitten en biomethanisering die al op industriële schaal worden ingezet.
Beeld: © Canva
De echte uitdaging ligt daarom elders: in het bouwen van een sterk ecosysteem waarin onderzoek, industrie en markt naadloos samenwerken. Niet méér projecten, maar betere samenwerking moet het verschil maken. Concurrentievermogen hangt steeds minder af van individuele innovaties en steeds meer van de mate waarin regio’s erin slagen die innovaties om te zetten in duurzame economische meerwaarde. Om deze transformatie in Wallonië in gang te zetten is volgens Wagralim een culturele verandering nodig in de vorm van sterkere structurering (een duidelijk en goed georganiseerd ecosysteem) én een samenhangende strategie.
Wallonië heeft daarbij duidelijke troeven — sterke onderzoekscentra en opgebouwde expertise — maar de samenhang kan beter. De focus verschuift dan ook van losse initiatieven naar een geïntegreerde economische strategie.
Drie groeimarkten
De gekozen prioriteiten weerspiegelen die omslag:
- biosolutions bieden duurzame alternatieven voor chemische landbouwmiddelen, al zoeken ze nog hun plaats in het landbouwsysteem van de toekomst
- bij voeding-gezondheid gaat het om voedingsmiddelen met een positief effect op gezondheid, die voeding niet langer uitsluitend benaderen als een energiebron, maar eerder als een biologisch werkingsmiddel, bijvoorbeeld via probiotica.
- tot slot zijn er nog innovaties in de diervoeding die voortbouwen op ontwikkelingen voor de humane markt, zoals reeds gebeurt op het gebied van spijsvertering of het verminderen van milieueffecten tijdens het productieproces.
Samen vormen deze domeinen de kern van een snelgroeiende bio-economie, waarin aanzienlijke investeringen en kansen liggen, ook voor Wallonië.
Beeld: © Canva
“Derisking” als sleutel
Een cruciale voorwaarde voor succes is het zogenaamde “derisking”: het verkleinen van risico’s in de overgang van onderzoek naar industriële toepassing. Die fase — vaak de “vallei des doods” — blijft een groot struikelblok door hoge kosten en onzekerheden, vooral bij opschaling.
Door projecten vroeg te begeleiden, strenger te evalueren en duidelijke ontwikkelpaden uit te stippelen, wil Wagralim die kloof dichten en investeerders overtuigen. Publiek-private samenwerking (PPS) is daarbij essentieel: overheden helpen risico’s te delen, terwijl bedrijven en investeerders zorgen voor uitvoering en schaal.
Van potentieel naar impact
In een internationale context, waarin regio’s concurreren om kapitaal en talent, wordt een goed georganiseerd ecosysteem doorslaggevend. Voor Wallonië ligt de echte uitdaging dan ook niet in het gebrek aan innovatie, maar in het vermogen om die om te zetten in economische impact.
Met afnemende financiële transfers vanuit Vlaanderen groeit bovendien de druk om een sterker eigen verdienmodel uit te bouwen. De agrofoodsector kan daarin een sleutelrol spelen — op voorwaarde dat de kloof tussen kennis en markt effectief wordt overbrugd.
Dat opent tegelijk kansen voor buitenlandse partners, waaronder Nederlandse agrofoodbedrijven, die samen met Waalse spelers innovaties willen opschalen en commercialiseren.
Daarnaast biedt de focus van Wagralim op publiek-private samenwerking (PPS) een mooie gelegenheid om vanuit Nederland ervaringen te delen rond de Nederlandse PPS ecosystemen en hun werking. Een mooi voorbeeld hiervan is de Brightland Campus als innovatieve hotspot in de grensprovincie Limburg. Zij zijn onder andere actief op de terreinen gezonde voeding en bio-circulaire economie.
Beeld: © Canva
Meer informatie
Voor meer informatie over mogelijke marktkansen in in de Waalse agrifood-sector, contacteer ons via email!