Het afgelopen jaar zette een groep Nederlandse start-ups die actief zijn in alternatieve eiwitproducten de stap om gezamenlijk de Duitse markt te betreden. Wat heeft dit bedrijvencluster het afgelopen jaar allemaal ondernomen, en hoe staat het er nu eigenlijk voor met de markt voor plantaardige eiwitten in Duitsland?
Beeld: © Rival Foods
Plantaardige sjasliek van Rival Foods.
In 2020 presenteerde de Europese Commissie de Farm to Fork-strategie met plannen voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem. De Europese Commissie onderstreept hierin het belang over te stappen op een meer plantaardig dieet, en de beschikbaarheid van plantaardige alternatieven voor dierlijke eiwitten te vergroten.
De Duitse consument is de afgelopen jaren opener geworden voor plantaardige alternatieven voor dierlijke eiwitten. Het voedingsrapport 2025 van het Bondsministerie voor Landbouw, Voedsel en Heimat (BMLEH) toont dat tussen 2020 en 2024 het aantal mensen die ‘herhaaldelijk’ vegetarische of veganistische alternatieven koopt is gestegen van 29% naar 39%. Tofu is de populairste vleesvervanger, en wordt net als plantaardige alternatieven voor melk door de Duitse consument het vaakst gekocht.
De reden om plantaardige alternatieven te kopen verschilt tussen bevolkingsgroepen. Voor de groep 14 t/m 29-jarigen was dierenwelzijn het belangrijkste argument, gevolgd door klimaat & milieu en nieuwsgierigheid op een gedeelde tweede plek. Voor de groep 30 t/m 59-jarigen was nieuwsgierigheid veruit de belangrijkste reden, gevolgd door smaak. Voor de groep ouder dan 60 jaar waren zowel nieuwsgierigheid als dierenwelzijn, als klimaat & milieu vrijwel even belangrijk, wel in mindere mate dan de groep 14 t/m 29-jarigen.
Beeld: © The Good Food Institute
De omzet van plantaardige alternatieven in de Duitse retail uit het marktrapport “Germany plant-based food retail market insights 2022-2024”.
De verkoop van plantaardige alternatieven voor dierlijke eiwitten steeg tussen 2022 en 2024 jaarlijks met 3,3%; van 1,577 miljard euro naar 1,684 miljard euro. De grootste toename zat in plantaardige melkproducten zoals melk en room. In 2024 kwam het grootste gedeelte van de geïmporteerde plantaardige melkproducten uit Nederland.
Als de ontwikkelingen zich zo voortzetten, dan zal volgens de wetenschappelijke adviesraad van het Duitse landbouwministerie (WBAE) de consumptie van vlees per persoon in 2045 verder afgenomen zijn. Tegelijkertijd zal de consumptie van plantaardige alternatieven per persoon naar verwachting met 1,9 kg per jaar toegenomen zijn.
Beeld: © Wissenschaftlicher Beirat für Agrarpolitik, Ernährung und gesundheitlichen Verbraucherschutz (WBAE)
Huidige consumptie en consumptie in 2045 van dierlijke eiwitten en plantaardige vervangers van dierlijke eiwitten, in eenheden in kilo’s per persoon in uitgangsjaar 2023. (WBAE advies “Mehr Auswahl am gemeinsamen Tisch“.)
De voorspelde afname in vleesconsumptie lijkt niet één op één te worden vervangen door vleesvervangers. In 2023 bedroeg de totale consumptie van vlees- en zuivelvervangers ongeveer 10% van de afname van de vleesconsumptie. Tot nu toe lijkt de lagere vleesconsumptie vooral gecompenseerd te worden met plantaardige versproducten en dierlijke zuivel, met name kaas.
Duitse retail neemt rol in de eiwittransitie
Het Duitse consultancy bureau AFC heeft in opdracht van het LVVN Attachénetwerk Duitsland in 2025 een studie uitgevoerd naar de rol van de Duitse retail in de eiwittransitie. Plantaardige alternatieven voor dierlijke eiwitten worden voornamelijk geproduceerd door middelgrote en grote bedrijven die naast de gebruikelijke productie van dierlijke producten zoals melk of vlees, of landbouwproducten zoals suiker, de afgelopen jaren ook plantaardige alternatieven zijn gaan produceren. Een belangrijk voorbeeld daarvan in Duitsland is Rügenwalder Mühle, een grote slagerij die steeds meer plantaardige alternatieven voor vlees is gaan produceren en nu meer vleesvervangers dan vlees verkoopt.
Duitse retailers spelen in op deze ontwikkelingen door hun aanbod plantaardige producten en plantaardige alternatieven voor dierlijke eiwitten te diversifiëren en uit te breiden. Zo wil Lidl in 2030 het aandeel plantaardige alternatieven voor dierlijke eiwitten (peulvruchten, noten, zaden en vlees-, ei- en visvervangers) in verhouding met dierlijke eiwitten verhogen naar 20%. In 2024 lag dat aandeel op ruim 11%, en bij plantaardige alternatieven voor melk op 6%. Daarnaast willen supermarkten zoals REWE in 2035, hun aandeel plantaardige producten van 54% naar 60% verhogen.
Beeld: © LVVN Attaché Netwerk Duitsland
De groep Nederlandse start-ups op het NL paviljoen tijdens de Anuga in Keulen.
Nederlandse eiwitpartners voor Duitsland
Vanuit het LVVN Attaché Netwerk Duitsland ondersteunen we Nederlandse bedrijven die bij kunnen dragen aan de eiwittransitie in Duitsland. Het afgelopen jaar zijn verschillende bedrijven als één cluster de Duitse markt gaan verkennen. Voor veel van hen was de Duitse markt nieuw.
Het nuttige aan zo’n gezamenlijk bedrijvenprogramma is dat alle bedrijven hetzelfde doel hebben. In dit geval bijdragen aan de eiwittransitie. Wel concentreren ze zich op een ander onderdeel in de keten en hebben ze verschillende doelgroepen. Sommigen concentreren zich op de retail en anderen weer op de foodservice, waardoor de groep open is voor onderlinge uitwisseling van kennis en ervaringen.
Het afgelopen jaar stond de groep bedrijven samen op beurzen waar ze elkaar ook hielpen door relevante contacten naar elkaar door te verwijzen. Beurzen zijn in Duitsland belangrijk om leads te genereren. In maart 2026 stond de groep op de Internorga, een grote beurs voor horeca en gastronomie in Hamburg. De Internorga is een hele Duitse beurs met veel Duitse bedrijven. Vorig jaar stonden de bedrijven op de Anuga in Keulen, een meer internationaal georiënteerde beurs.
Deelnemer Peter-Paul van The Green Table merkt op:
Duitse bedrijven of instellingen komen op een beurs met een probleem naar je toe, en vinden een oplossing bij bedrijven in onze groep. In het cluster maakt de één plantaardige vleesalternatieven, de ander gebruikt eiwitvervangers voor bijvoorbeeld gecombineerde vleesoplossingen en een derde maakt 100% plantaardige kant-en-klaar maaltijden voor ons gemak. We werken allemaal aan hetzelfde doel om mensen minder vlees te laten eten voor eigen gezondheid en de planeet.
Ervaringen vanuit de bedrijven zijn dat het normaal is dat het soms even kan duren voordat een Duits bedrijf met je in zee gaat. Het is belangrijk om geduld te hebben en regelmatig je gezicht te laten zien op beurzen of via andere bezoeken.
De deelnemende bedrijven zijn: AlgMighty, Johnny Cashew, Revyve, Time-Travelling Milkman, Monkeys by the sea, Olijck, Primejack, Protopia, Rival Foods, Sparckitchen, The Green Table