Met een Frans ministerieel besluit van 5 januari 2026 is de import, introductie en verhandeling in Frankrijk geschorst van bepaalde levensmiddelen afkomstig uit landen buiten de EU, wanneer deze residuen bevatten van gewasbeschermingsmiddelen die in de EU verboden zijn.
Het gaat om vijf actieve stoffen die in de Europese Unie niet (meer) zijn toegestaan, maar die in sommige derde landen nog wel worden gebruikt: een herbicide (glufosinaat) en vier fungiciden (mancozeb, thiofanaatmethyl, carbendazim en benomyl).
Welke levensmiddelen vallen hieronder?
De Franse maatregel heeft betrekking op alle levensmiddelen die zijn opgenomen in de bijlage van EU-verordening 396/2005, zowel onbewerkte als bewerkte producten (bijv. sappen, puree, kant-en-klare salades).
Producten die in de EU zijn verwerkt en residuen bevatten vallen ook onder de maatregel. Dit kan met name het geval zijn wanneer de producten van grondstoffen zijn gemaakt die uit derde landen zijn geïmporteerd waar de betreffende gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. De Franse maatregel wijzigt niet de gebruikelijke procedures voor het beheren en toepassen van maximumgrenzen, afhankelijk van het type product. Zodra het verwerkte levensmiddelenproduct in Frankrijk op de markt wordt gebracht, is het decreet van toepassing op het verwerkte levensmiddelenproduct, maar er moet wel een verwerkingsfactor worden toegepast, zoals bepaald in artikel 20 van Verordening (EG) nr. 396/2005.
Onder deze voorwaarden mogen bijvoorbeeld avocado's, mango's, guaves, citrusvruchten, druiven en appels uit Zuid-Amerika, evenals meloenen, kersen, aardbeien en aardappelen, niet langer worden ingevoerd of verkocht in Frankrijk
, zo verklaarde premier Sébastien Lecornu.
Bovendien zal een gespecialiseerd team strengere controles uitvoeren om naleving van de gezondheidsnormen te waarborgen.
Tegengeluiden in Frankrijk
De maatregel is in Frankrijk niet door alle organisaties goed ontvangen. Zo vraagt Frankrijk’s belangrijkste consumenten organisatie “60 millions de consommateurs” zich af hoe de controles uitgevoerd gaan worden.
Volgens de transportsector brengt het besluit de hele sector in moeilijkheden: van de importeur tot de distributeur, via expediteurs, logistiek bedrijven en wegvervoerders. De sector geeft aan dat het gaat om een maatregel die betrekking heeft op 56 % van de Franse invoer van groenten en fruit uit derde landen, wat neerkomt op ongeveer 20 % van de totale consumptie van verse groenten en fruit in Frankrijk.
Voor Nederlandse ondernemers betekent dit: “EU-toelaatbaar is niet automatisch Frankrijk-toelaatbaar.”
Wat betekent “in de handel brengen”?
Dit begrip is ruim en omvat onder andere:
- het in voorraad hebben met het oog op verkoop of distributie
- het aanbieden, verkopen of gratis verstrekken van producten
Ingangsdatum en overgangsregeling
De maatregel geldt voor producten die na 8 februari 2026 door een importeur of marktdeelnemer zijn aangekocht voor de Franse markt.
Producten die vóór deze datum zijn ingevoerd of al onder toezicht stonden in Frankrijk, mogen volgens de oude (EU-)regels worden verkocht.
Verplichtingen voor marktdeelnemers
Ondernemers moeten:
- “redelijke zorgvuldigheid” (due diligence) toepassen;
- documentatie kunnen overleggen waaruit blijkt dat de producten geen verboden stoffen bevatten;
- deze bewijzen moeten afkomstig zijn van de eerste verhandelaar uit het derde land.
Aansprakelijkheid
Wanneer verboden residuen worden aangetroffen, ligt de volledige verantwoordelijkheid bij de ondernemer die het product in Frankrijk op de markt heeft gebracht, ook als het probleem eerder in de keten is ontstaan.
Toegepaste drempelwaarden
Frankrijk hanteert bijvoorbeeld de volgende nationale detectielimieten (LOQ’s):
- Carbendazim / benomyl: 0,01 mg/kg
- Mancozeb (voor bepaalde groenten en fruit): 0,02 mg/kg
- Glufosinaat (aardappelen): 0,063 mg/kg
Om welke soorten fruit en groenten uit welke derde landen gaat het?
Volgens de Franse overheid is het aan importeurs en invoerders om informatie te verkrijgen over de gewasbeschermingsmiddelen die in diverse leverancierslanden worden gebruikt.
Op de website van het Franse ministerie van Landbouw, Voeding en Voedselsoevereiniteit staat onderstaande niet-uitputtende lijst van exporterende derde landen naar de EU, die ten minste één van de stoffen gebruiken waarop het besluit betrekking heeft.
| Productcategorie | Landen die naar Frankrijk exporteren en waar een of meer van de in het besluit genoemde stoffen zijn toegelaten, of waarvan de toelatingsstatus op dit moment niet bekend is |
|---|---|
| Citrusvruchten (sinaasappels, citroenen, grapefruits, mandarijnen; clementines) | Zuid-Afrika; Israël; Brazilië; China; Peru; Tunesië; Colombia; Zimbabwe; Argentinië |
| Tafel- en wijndruiven | Peru; Zuid-Afrika; Chili; India |
|
Aardbeien Zwarte bessen | China; Chili |
|
Kernfruit (appel; peer; kweepeer; mispel; enz.) Abrikozen Kersen Perziken Pruimen | Chili; Zuid-Afrika; Argentinië |
|
Mango Papaja | Brazilië; Peru; Brazilië; Ivoorkust; Mexico; India; Thailand; Panama; Cambodja |
| Fruitgroenten en paddenstoelen | Brazilië; Senegal; Honduras; Turkije |
| Avocado’s | Peru; Zuid-Afrika; Kenia; Colombia; Israël |
|
Bladgroenten Peulvruchten Bladeren van knolgewassen | Tunesië; Kenia; Guatemala |
| Aardappelen | Israël |
Details over de product-stof combinatie
Voor exacte details over de product-stof combinatie, zoals die in de annex van de maatregel opgenomen zijn, zie tabel “Seuils nationaux par couple « matrices/substances » pour l’application de l’arrêté, exprimés en mg/kg” in onderstaande link aan het einde van dit artikel.
Context en relatie met EU-regelgeving
De Franse maatregel is tijdelijk en blijft een jaar gelden, of totdat op EU-niveau vergelijkbare maatregelen zijn getroffen, afhankelijk van wat eerder plaatsvindt. Frankrijk heeft de maatregel genotificeerd bij de Europese Commissie.
Belangrijkste aandachtspunten voor Nederlandse ondernemers
Voor Nederlandse bedrijven die exporteren naar Frankrijk of via Frankrijk distribueren, zijn dit de cruciale punten van het Franse besluit:
- Frankrijk hanteert strengere regels dan de EU
Een product dat volledig EU-conform is, kan toch verboden zijn in Frankrijk. Vertrouw dus niet alleen op EU-MRL’s.
- Ook indirecte handel valt eronder
Nederlandse handelaren die grondstoffen uit derde landen inkopen en vervolgens bewerken of doorverkopen (bijv. aan Franse klanten) lopen risico.
Zelfs als de verwerking in Nederland of een ander EU-land plaatsvindt, blijft Frankrijk bevoegd om verkoop te weigeren.
- Extra documentatie is essentieel
Zorg voor:
- verklaringen van leveranciers/exporteurs
- analysecertificaten (residutesten)
- traceerbaarheid tot aan het land van oorsprong
Zonder bewijs kan een zending worden tegengehouden of teruggeroepen.
- Aansprakelijkheid ligt bij de verkoper aan Frankrijk
Als Nederlandse ondernemer die levert aan Frankrijk ben je zelf verantwoordelijk, ook als je leverancier fouten heeft gemaakt.
- Contracten herzien
Het is verstandig om in contracten met leveranciers expliciet op te nemen:
- naleving van Franse nationale regels
- aansprakelijkheid en regres bij non-conformiteit
- Let op bestaande voorraden en timing
Controleer goed wanneer producten zijn ingekocht en voor welke markt ze zijn bestemd. De datum 8 februari 2026 is hierbij juridisch cruciaal.
Meer informatie:
Op de website van het Franse ministerie van Landbouw, Voeding en Voedselsoevereiniteit is een pagina met gedetailleerde antwoorden op veelgestelde vragen te vinden, die tot doel heeft de verschillende betrokken operatoren meer duidelijkheid te geven over de praktische toepassingsmodaliteiten van deze maatregel: Foire aux questions: suspension de la mise sur le marché en France de denrées alimentaires provenant de pays tiers contenant des résidus de substances actives phytopharmaceutiques interdites dans l’Union européenne | Ministère de l’Agriculture, de l’Agro-alimentaire et de la Souveraineté alimentaire