Colombiaanse cacao

Internationale markten vragen duurzaamheid

De internationale vraag naar landbouwproducten met aantoonbare duurzaamheidskenmerken groeit snel. Producenten en exporteurs moeten niet alleen hoge productkwaliteit leveren, maar ook kunnen aantonen dat hun productie niet bijdraagt aan ontbossing, biodiversiteitsverlies of sociale misstanden.

Voor de Colombiaanse cacao heeft dit geleid tot een breed palet aan programma’s waarin informatievoorziening, technische ondersteuning, traceerbaarheid en certificering centraal staan. Toegang tot veeleisende markten, waaronder de Europese Unie, vormt hierbij een belangrijke drijfveer, en de EUDR in het bijzonder.

Veertien initiatieven in kaart gebracht

Het OECD-rapport identificeert in totaal veertien initiatieven in de Colombiaanse cacaosector. Deze lopen uiteen van overheidsprogramma’s tot private en publiek-private samenwerkingen. De meeste initiatieven richten zich op:

• Voorlichting en technische assistentie: versterking van kennis en capaciteiten van boeren en coöperaties.
• Informatie- en monitoringssystemen: betere data over productie, landgebruik en milieuprestaties.
• Traceerbaarheid: systemen die de herkomst van cacao inzichtelijk maken en naleving van internationale regelgeving ondersteunen.
• Certificering: ondersteuning bij het behalen van internationale duurzaamheidsstandaarden.

Hoewel cacao in Colombia geen primaire oorzaak is van ontbossing, besteden veel initiatieven nadrukkelijk aandacht aan het voorkomen van verdere bosconversie. Dat heeft mede te maken met de internationale beeldvorming rond cacao en ontbossing in andere producerende landen.

Agroforestry als uitgangspunt

Een belangrijk kenmerk van de Colombiaanse cacaosector is de brede toepassing van agroforestry-systemen. Cacao wordt veelal geteeld in combinatie met schaduwbomen en andere gewassen. Deze productiewijze draagt bij aan biodiversiteit, bodemkwaliteit en klimaatbestendigheid.

Volgens het OECD-rapport biedt dit een solide basis om verdere verduurzaming vorm te geven, mits boeren voldoende toegang hebben tot kennis, plantmateriaal, financiering en marktinformatie.

Uitdagingen: productiviteit en implementatie

Tegelijkertijd signaleert het rapport een aantal knelpunten. Veel plantages kampen met verouderde bomen en relatief lage productiviteit. Het combineren van opbrengstverhoging met milieudoelstellingen vraagt om gerichte investeringen in vernieuwing en training.

Daarnaast blijven certificering en geavanceerde traceerbaarheidssystemen voor veel kleinschalige producenten kostbaar en administratief complex. Het ontbreken van interoperabiliteit tussen verschillende datasystemen kan bovendien leiden tot extra lasten in de keten.

Samenwerking als sleutel

Een opvallende bevinding is de sterke betrokkenheid van uiteenlopende actoren: nationale en regionale overheden, internationale organisaties, maatschappelijke organisaties en private bedrijven werken samen aan verduurzaming van de sector.

Deze samenwerking draagt niet alleen bij aan naleving van internationale duurzaamheidsnormen, maar ook aan bredere beleidsdoelen van Colombia op het gebied van rurale ontwikkeling, inkomensverbetering en stabiliteit in voormalige conflictgebieden.

Colombia’s cacaosector ontwikkelt zich daarmee niet alleen als leverancier van hoogwaardige bonen, maar ook als voorbeeld van hoe duurzaamheid, markttoegang en rurale ontwikkeling hand in hand kunnen gaan. De combinatie van agroforestry-systemen, inzet op traceerbaarheid en samenwerking tussen publieke en private partijen laat zien dat de sector actief inspeelt op veranderende internationale eisen.

Voor Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen biedt dit aanknopingspunten voor verdere samenwerking op het gebied van duurzame ketens, certificering, digitale traceerbaarheid en productiviteitsverbetering. Tegelijkertijd onderstreept het OECD-rapport dat blijvende investeringen in kennis, organisatiekracht van boeren en toegankelijke financiering essentieel zijn om de ingezette verduurzaming structureel te verankeren.

Lees het rapport hier: Environmental sustainability initiatives in the Colombian cocoa sector (EN)

Met dank aan LVVN-raad Léontine Crisson voor de bijdrage aan dit artikel.