Met de administratieve vereenvoudiging voor pocketvergisters wil de Vlaamse minister van Landbouw de verduurzaming van de landbouw extra stimuleren. Nu ook op Europees niveau het voorstel voor de erkenning van Renure is goedgekeurd, lijken de vooruitzichten voor pocketvergisters gunstig. De combinatie van beleidsmatige ondersteuning en Europese erkenning biedt nieuwe kansen voor verdere opschaling.
Beeld: © Canva
Bijdrage aan de verduurzaming van de Vlaamse veeteelt
De Vlaamse veeteelt staat voor een stevige klimaatopgave: tegen 2030 moet de sector zijn broeikasgasuitstoot met 30% verminderen. Een van de oplossingen ligt in gecontroleerde mestvergisting. Door mest anaeroob te vergisten, kan de methaanuitstoot die normaal vrijkomt bij mestopslag worden opgevangen en benut voor energieproductie.
Daarnaast kampt Vlaanderen — net als Nederland — met een grote stikstofuitdaging. Om ook daar stappen te zetten, is bij het Wetenschappelijk Comité Luchtemissies Veehouderij (WeComV) een aanvraag ingediend om pocketvergisters in combinatie met stripping-scrubbing te erkennen als ammoniakemissiereducerende maatregel.
Vergisting levert nu al een bijdrage aan de Vlaamse energievoorziening. In 2024 werd via anaerobe vergisting 767 GWh aan groene stroom en 891 GWh aan groene warmte geproduceerd. Het aandeel van pocketvergisters is daarin nog beperkt: respectievelijk 6 en 14 GWh. Ondanks hun kleine rol in de Vlaamse groene energieproductie spelen pocketvergisters wel al een belangrijke rol in de energieproductie van sommige individuele landbouwbedrijven.
Beeld: © Canva
Ook bij het sluiten van nutriëntenkringlopen bieden ze kansen. Dat belang is verder toegenomen nu de Europese Commissie in januari 2026 akkoord is gegaan met het voorstel rond Renure, waarmee herwonnen nutriënten meer ruimte krijgen binnen de mestregelgeving.
Stilstand in cijfers, ambitie in beleid: de toekomst van pocketvergisters
Na een periode van groei tussen 2011 en 2014 is het aantal pocketvergisters in Vlaanderen blijven steken rond de 58 installaties. De belangrijkste oorzaak van deze stagnatie is de moeizame vergunningsverlening, onder meer als gevolg van de stikstofproblematiek.
Toch blijft de ambitie aan Vlaamse regeringszijde hoog. In het Vlaamse Energie- en Klimaatplan gaat de Vlaamse regering namelijk uit van 500 tot 700 pocketvergisters tegen 2030. Dat onderstreept dat ook de regering het potentieel van deze technologie erkent.
Beeld: © Canva
Gezien de voordelen van mestvergisting voor de verduurzaming van de landbouw — zoals emissiereductie, de productie van groene energie en het sluiten van nutriëntenkringlopen — heeft de Vlaamse regering nu besloten een vergunningsvrijstelling in te voeren voor de bouw van kleinschalige pocketvergisters.
Om hiervoor in aanmerking te komen, moeten installaties wel aan specifieke voorwaarden voldoen:
- Maximaal oppervlakte van 200 m²
- Plaatsing binnen een straal van 15 m van een bestaand bedrijfsgebouw
- Enkel gebruik van dierlijke mest van de eigen boerderij, zonder bijmenging van afval
- Voldoen aan specifieke afstandsregels tot perceelsgrenzen
- Voldoen aan specifieke veiligheidsvoorzieningen (bijv. een waterslot en een fakkel)
De milieuvergunning blijft bovendien onverminderd van kracht.
Verder onderzoek naar hoogwaardig biogas
De West-Vlaamse landbouwonderzoeksinstelling Inagro is begin 2026 gestart met onderzoek naar de opschaling van nieuwe vergistingstechnieken. Deze technieken moeten het mogelijk maken om de energie-inhoud van biogas te verhogen door toevoeging van waterstof. Op termijn kan dit ervoor zorgen dat biogas geschikt wordt als brandstof voor landbouwmachines en zelfs kan worden geïnjecteerd in het aardgasnet.
Succesvolle praktijkvoorbeelden van hoogwaardig biogasproductie
In Vlaanderen zijn inmiddels al twee praktijkvoorbeelden waar hoogwaardig biomethaangas wordt geïnjecteerd in het gasnet:
- Het bedrijf Green Logix in Lommel produceert biomethaangas uit aardappelschillen en landbouwafval
- Tiense Suiker wint biomethaan terug als restproduct uit de verwerking van suikerbieten
Overige investeringen vrijgesteld van omgevingsvergunning
De afschaffing van de vergunningsplicht geldt niet alleen voor pocketvergisters. Deze administratieve vereenvoudiging is ook van toepassing op investeringen in schuilhokken voor weidedieren, bepaalde waterbeheermaatregelen (peilgestuurde drainage, stuwen, wateropslag, wadi’s…), vul- en spoelplekken voor spuittoestellen, toegang tot percelen en duurzame staltechnieken (stofbakken, luchtwassers, warmtewisselaars, energieopslagbatterijen…).
Beeld: © Canva