België: Regionale voedselhubs als motor voor een duurzame en robuuste landbouw in Wallonië

Waals beleid rond korte voedselketens

Het Gewest Wallonië kent het actieplan Food Wallonia dat inzet op de realisatie van een duurzaam voedselsysteem. Daarnaast beschikt Wallonië over 45 miljoen euro uit het Europese Herstelfonds (2023-2026) voor de ontwikkeling van nieuwe voedselketens en een robuust lokaal voedselnetwerk. Voor de nieuwe voedselketens focust Wallonië op de sectoren van fruit, groenten, granen en plantaardige proteïnen. Intussen zijn er al nieuwe ketens uitgebouwd rond de zonnebloem en hazelnoot (zie ook ons artikel) als ook rond brouwgerst en sommige granen (zie ons artikel). Om deze initiatieven verder te structureren en te ondersteunen, lanceerde de Waalse regering in februari 2026 een nieuwe projectoproep ter versterking van dit regionale voedselnetwerk.

Stad Luik als voortrekker

Hoewel in en rond Luik internationaal opererende voedingsbedrijven actief zijn zoals AB Inbev, LaLorraine, Galler, HesbayFrost, Come a Casa... zet de stad ook sterk in op lokale voedselsystemen.

Een van de meest opvallende initiatieven is de oprichting van een Ceinture Alimentaire (Voedselgordel) :  een samenwerkingsverband van coöperaties, landbouwers, lokale overheden en burgerverenigingen. Samen staan zij in voor het herstel van schakels in de voedselketen. Lokale boeren leveren opnieuw aan kleine, lokale verwerkers, die hun producten vervolgens afzetten in de stad. Zo heeft de stad Luik stap voor stap een regionaal voedselnetwerk weten op te bouwen.

Een belangrijk onderdeel van de Luikse Ceinture Alimentaire is de coöperatieve bedrijvencluster La Fabrique Circuit Court (1.700 m²), geopend in 2022. Deze hub verwerkt lokale voedingsproducten en omvat onder andere een kippenslachterij, een sapperserij, een groentesnijderij, verpakkingslijnen, een conserverie, een ijsatelier en een traiteur.

In oktober 2025 kwam daar een nieuwe infrastructuur bij : een 3.000 m² grote groenteverwerking van de coöperatie Terra Alter.  Hier worden biologische groenten verwerkt voor grootkeukens (scholen, horeca, ziekenhuizen, kinderopvang) en commerciële bedrijven. De doelstelling van dit platform is om enerzijds de transportkosten te verlagen als ook de kosten van bestellingen voor afnemers, en anderzijds om lokale landbouwers een gegarandeerde afzetmarkt te bieden.

Navolging in Namen en Charleroi en meer recentelijk in Doornik

Inmiddels kennen de Waalse steden Namen en Charleroi ook hun eigen Ceinture Alimentaire. De Naamse Ceinture Alimentaire omvat bovendien acht buurtwinkels, die beheerd worden door de boer-burgercoöperaties. De Waalse regering heeft plannen om ook voor deze twee Ceintures Alimentaires een logistieke korteketenhub te openen, ieder met een eigen specialisatie : in Charleroi (2.600 m²) een groothandel voor voedingsmiddelen met een verwerkingsplaats voor groenten, en in Namen (1.000 m²)  een voedselverwerkingplaats met opslagruimte en een ruimte voor de ordervoorbereiding voor B2B-klanten.

Internationale erkenning voor de Luikse initiatieven

De stad Luik mag zich inmiddels verheugen op internationale belangstelling voor de initiatieven rond haar regionaal voedselnetwerk. Tijdens de bijeenkomst van het Milan Urban Food Policy Pact in 2025— een bijeenkomst met 330 deelnemende steden uit 95 landen ter bevordering van een duurzame voedselsysteem — werden de projecten uit Luik onderscheiden als een van de beste internationale voorbeelden van stedelijk voedselbeleid.

Eerder, in 2021, had de stad Luik ook al de aandacht getrokken binnen URBACT, het Europese programma ter bevordering van netwerken rond geïntegreerde stedelijke ontwikkeling (BioCanteens Transfer Network #2), met onder meer:

• het gratis ter beschikking stellen van landbouwgronden via het programma Creafarm
• de organisatie van een markt van lokale producenten
• een project dat gezonde, duurzame en lokaal geproduceerde schoolmaaltijden stimuleert via overheidsopdrachten