Webinar "Tot op de bodem" - Een verdienmodel voor CO2-vastlegging in de bodem?

Een gezonde bodem is van levensbelang voor een toekomstbestendige landbouw. Duurzaam beheerde landbouwbodems zijn weerbaarder voor klimaatverandering, vruchtbaarder en kunnen bovendien koolstof (CO2) vastleggen. Ook in België en Nederland neemt de aandacht voor gezonde landbouwbodems toe. Maar wat is nodig om tot een verdienmodel voor duurzaam bodembeheer te komen? Op 20 mei 2021 organiseert het landbouwkantoor van de Nederlandse ambassade in België een digitale bijeenkomst om dit tot op de bodem uit te zoeken.

Uitdagingen

Afgelopen jaren is de kwaliteit van landbouwbodems in Europa afgenomen. Deze afname is onder andere te verklaren door factoren als intensief bodemgebruik, klimaatverandering, droogte, erosie en uitspoeling van nutriënten. Ook in België en Nederland speelt deze problematiek. Met de klimaatverandering wordt de weerbaarheid van bodems een steeds urgenter thema: voor onze voedselproductie maar ook voor het behalen van andere duurzaamheidsdoelen op het gebied van klimaat en biodiversiteit.

2 Handen met compost erin

Bodem als natuurlijk kapitaal

De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB) publiceerde onlangs het bodemrapport ‘Soil as natural capital’, waarin internationale experts de staat van de Vlaamse bodem verkenden. Het rapport beschrijft de achteruitgang van de bodem en onderstreept het belang om bodem als natuurlijk kapitaal te beschermen. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir heeft al aangekondigd werk te maken van een beter bodembeleid. En ook in Europees verband luidt het pleidooi om bodems beter te beschermen. Zo publiceerde de Europese Commissie een consultatie voor een nieuwe Bodemstrategie en is binnen het innovatieprogramma Horizon Europa een nieuwe missie Bodem voorgesteld.

Foto 2 boeren wijzend naar gras

Rol landbouw

Landbouwers kunnen een belangrijke rol oppakken in de opgave voor meer klimaatbestendige en duurzame bodems. Met duurzame bodemactiviteiten kunnen landbouwers hun landbouwgronden fysisch, chemisch en biologisch gezond maken, behouden en verbeteren door opbouw van organische stof. Dit draagt bij aan belangrijke functies van de bodem, zoals de bodemvruchtbaarheid, waterkwaliteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en klimaatmitigatie door CO2-opslag.

In België lopen diverse initiatieven van landbouwers, onderzoek- en landbouworganisaties om het effect van bodemmaatregelen te onderzoeken en goed bodembeheer in de praktijk te bevorderen. Onderzoekers hebben onderzocht welke maatregelen bijdragen aan meer opbouw van organische stof, zoals het gebruik van compost, houtsnippers en groenbemesters. Daarnaast voorkomen maatregelen als minder grondbewerking en het niet scheuren van grasland dat organische stof (snel) wordt afgebroken. Een goede balans tussen opbouw en afbraak van organische stof is van belang. Echter, de bodem is een complex geheel. We weten al veel maar nog niet alles over bodemgezondheid en hoe we bodemkwaliteit op een betaalbare en betrouwbare wijze kunnen meten en monitoren. Daarnaast is het opbouwen van een gezonde bodem met genoeg organische stof een langdurig proces. Afhankelijk van de maatregelen maakt de landbouwer extra kosten die hij niet meteen terugverdient.

Verdienen met CO2 opslag?

De interesse om landbouwers te compenseren voor de vastlegging van CO2 in de bodem neemt toe. Door fotosynthese halen planten CO2 uit de lucht en slaan dit op in de bodem. Hoe meer organische stof de landbouwer opbouwt in zijn bodem, hoe groter de koolstofopslag kan zijn. Daarnaast kunnen maatregelen die goed zijn voor koolstofvastlegging, ook een positieve bijdrage leveren aan andere bodemfuncties zoals biodiversiteit en waterbuffering. Ondanks de interesse vanuit marktpartijen (zoals multinationals uit de voedingsmiddelenindustrie), komt het zogenoemde ‘koolstofboeren’ nog maar deels van de grond in België en Nederland. Knelpunt is onder andere het ontbreken van een betrouwbaar en betaalbaar meetsysteem.

Naast compensatie vanuit de markt, zou ook het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid kansen kunnen bieden om landbouwers te belonen voor koolstof vastleggende activiteiten.

Webinar ‘Tot op de bodem: een verdienmodel voor CO2-opslag in de bodem?’

Op donderdagochtend 20 mei 2021 organiseert het landbouwkantoor van de Nederlandse ambassade een digitaal event over verdienmodellen voor duurzaam bodembeheer. Tijdens dit webinar wordt ingegaan op de laatste onderzoeken, ervaringen en best practices op het gebied van bodem en koolstofvastlegging in België en Nederland. 

Programma

Hier aanmelden